Dodatkowy pokój oraz inne uprawnienia wynikające z orzeczenia o niepełnosprawności

Pani Ewelina ma 35 lat. Przez 10 lat pracowała i mieszkała w Holandii. 5 lat temu, jeszcze podczas pobytu w Holandii zachorowała. Zdiagnozowano u niej chorobę afektywną dwubiegunową. Z tego tytułu uzyskała rentę. W ubiegłym roku, po rozstaniu z partnerem, wróciła do Polski. Zamieszkała wraz ze swoim 7-letnim synem, który również ma poważne problemy zdrowotne, u swoich rodziców. Mieszkanie rodziców to dwupokojowe mieszkanie komunalne (właścicielem jest m.st Warszawa) o niewielkiej powierzchni (32 m 2). Pani Ewelina z synem zajmują pokój o powierzchni  10 m2, rodzice trochę większy – 12 metrowy. Warunki są bardzo trudne, nie tylko w związku z niewielką powierzchnią lokalu, ale też wynikające z problemów zdrowotnych zarówno Pani Eweliny jak i jej syna. Syn ze względu na chorobę genetyczną powinien przebywać wręcz w sterylnych warunkach, co przy tak małym metrażu i czterech osobach wspólnie zamieszkujących niewielką powierzchnię jest bardzo trudne. Brak odpowiednich warunków wpływa na pogorszenie stanu zdrowia syna i powoduje jego częstsze pobyty w szpitalu. Pani Ewelina także nie czuje się dobrze, nastąpiła u niej progresja choroby. Rodzice, ludzie starsi, mający swoje nawyki i przyzwyczajenia, zaczęli sygnalizować, że są zmęczeni tą sytuacją. Pani Ewelina zaczęła się zastanawiać czy mogłaby ubiegać się o mieszkanie dla siebie i syna. Ze względu na stan zdrowia obojga marzy jej się mieszkanie dwupokojowe. W tej sprawie zwróciła się do doradcy poradnictwa obywatelskiego.

Pani Ewelina, aby uzyskać  mieszkanie z zasobów m.st Warszawy dla siebie i syna, musi spełniać kryteria określone w uchwale Rady Warszawy m.st Warszawy. Podstawowe kryterium to kryterium metrażowe, związane z zajmowaną powierzchnią mieszkalną (dotyczy obecnie zajmowanego lokalu i wynosi w przypadku Pani Eweliny 13 m2 na 2 osoby) oraz  kryterium finansowe dotyczące kwoty dochodu na 1 osobę w gospodarstwie domowym (obecnie kwota ta wynosi 2315 zł na osobę w dwuosobowym gospodarstwie).

Dla dwuosobowej rodziny może być wskazane mieszkanie składające się z jednego pokoju. Aby Pani Ewelina mogła uzyskać mieszkanie dwupokojowe pomocna byłaby odpowiednia dokumentacja medyczna, a także posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności, w którym znalazłby się zapis o wskazaniu do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. 

Pani Ewelina nigdy nie ubiegała się w Polsce o orzeczenie o niepełnosprawności ani dla siebie ani dla syna. W celu uzyskania odpowiedniego orzeczenia powinna złożyć wniosek do Miejskiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie. We wniosku należy zaznaczyć punkt “wniosek składa się dla celów zamieszkiwania w oddzielnym pokoju w związku z ubieganiem się o dodatek mieszkaniowy”. Do wniosku należy także dołączyć zaświadczenie lekarskie i dokumentację medyczną. Zarówno z zaświadczenia jak i dokumentacji medycznej powinno wynikać, że Pani Ewelina i jej syn ze względu na problemy zdrowotne wymagają odpowiednich warunków mieszkaniowych. Orzeczenia, w związku z sytuacją epidemiologiczną, wydane będą w trybie zaocznym, tzn. z wyłączeniem bezpośredniego badania osoby orzekanej. Dlatego szczególnie istotne jest, aby prawidłowo wypełnić wszystkie dokumenty i złożyć odpowiednią dokumentację medyczną. Więcej informacji o procedurze uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności dla dzieci i osób dorosłych można znaleźć na stronie:

https://wcpr.pl/nasze-uslugi/osoby-niepelnosprawne/orzekanie-o-niepelnosprawnosci

Po uzyskaniu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, a w stosunku do syna (który jest w wieku poniżej 16 r.ż., a w takim przypadku nie orzeka się o konkretnym stopniu niepełnosprawności) orzeczenia o niepełnosprawności wraz ze wskazaniami o prawie do zamieszkiwania w oddzielnych pokojach (zaznaczony punkt 10 na “tak”), Pani Ewelina może ubiegać się o lokal z zasobów m.st Warszawy odpowiedni dla potrzeb rodziny (z dwoma pokojami, osobnym dla niej i osobnym dla syna). W tym celu powinna złożyć wniosek wraz z odpowiednimi do niego załącznikami, a także dokumentami potwierdzającymi stan faktyczny. 

W Warszawie, przy ubieganiu się o mieszkanie, obowiązuje system kwalifikacji punktowej (stanowiący załącznik nr 1 do uchwały Rady Warszawy). Pani Ewelina, jeśli otrzyma umiarkowany stopień niepełnosprawności, to ubiegając się o mieszkanie uzyska 2 punkty (“osoba w gospodarstwie domowym oczekującym na pomoc mieszkaniową ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym lub równoważnym (przy czym punkty naliczane są za każdą osobę spełniającą tę przesłankę), a jej syn jako dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności – 1 (“dziecko w gospodarstwie domowym oczekującym na pomoc mieszkaniową /i nie ma określonego stopnia tej niepełnosprawności/ ma orzeczoną niepełnosprawność”),  co ułatwi ubieganie się o uzyskanie mieszkania.   

Po pozytywnym rozpatrzeniu wniosku, Pani Ewelina będzie oczekiwała na wskazanie mieszkania przez około 8 miesięcy. Długość oczekiwania na mieszkanie zależy zarówno od dzielnicy, w której wniosek jest składany, jak i od rodzaju lokalu mieszkalnego o jaki się ubiegamy (czy będzie to lokal o najmie socjalnym czy lokal na czas nieoznaczony tzw. komunalny), a także od wielkości lokalu.

Informacje o tym jak wygląda procedura ubiegania się najem lokalu mieszkalnego z zasobów m.st Warszawy  oraz formularz wniosku wraz z załącznikami można znaleźć na stronie: 

https://warszawa19115.pl/-/najem-lokalu-mieszkalnego-z-zasobu-miasta-?redirect=%2Fhome

Dodatkowo Pani Ewelina, dzięki orzeczeniu o niepełnosprawności będzie mogła ubiegać się o sprzęt komputerowy, który umożliwi jej pracę w domu. Taki wniosek można złożyć w ramach programu finansowanego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) w ramach zadania – dofinansowanie do likwidacji barier w komunikowaniu się, technicznych i architektonicznych.

Pani Ewelina marzy o powrocie do aktywności zawodowej, zdaje sobie sprawę, że praca w jej przypadku może być nie tylko źródłem dochodu, ale także sposobem na rehabilitację i powrót do zdrowia. Dzięki dofinansowaniu do zakupu komputera (do 70% kosztów zakupu sprzętu), Pani Ewelina będzie mogła podjąć się zdalnej pracy w mieszkaniu odpowiednim do potrzeb zarówno jej jak i jej syna, łącząc opiekę nad chorym dzieckiem z pracą zawodową.

Więcej o innych dofinansowaniach dla osób z niesprawnością w Warszawie na stronie:

https://wcpr.pl/nasze-uslugi/osoby-niepelnosprawne/dofinansowania-dla-osob-niepelnosprawnych

Podstawa prawna:
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2018r., poz.2027)
Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 01 lutego 2002 r. w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób do 16 roku życia (Dz. U. z 2002r., Nr 17, poz. 162 z późn. zm.)
Uchwała Nr XXIII/669/2019 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836).

Autorka: Anna Thieme

Procedura Niebieskiej Karty

Pani Anita razem z mężem Pawłem oraz dwiema córkami – w wieku 6 i 2 lat, mieszkają w wynajętym mieszkaniu w stolicy, a ich rodzice mieszkają poza Warszawą. Oboje mają wykształcenie wyższe. Pani Anita jest nauczycielką  a jej mąż jest informatykiem. Pierwsze incydenty przemocy (pretensje o bałagan w domu, o to, że Pani Anita przytyła i dziecko za dużo płacze) pojawiły się 5 lat temu po urodzeniu starszej córki. Sytuacja nieco się uspokoiła, kiedy Pani Anita wróciła do pracy. Niestety, mąż Pani Anity zaczął ją kontrolować i wydzielać pieniądze, zwłaszcza kiedy Pani Anita z powodu stanów depresyjnych (a następnie po urodzeniu młodszej córki), nie pracuje zawodowo od ponad 2 lat. Jej mąż uważał, że skoro ona nie zarabia pieniędzy, nie ma prawa ich wydawać na własne potrzeby takie jak fryzjer, kosmetyki czy ubrania. Kilka tygodni temu mąż Pani Anity, po kłótni dotyczącej budżetu domowego, uderzył ją kilkakrotnie. Pani Anita jest przerażona zachowaniem męża i po rozmowie ze znajomą postanowiła dowiedzieć się czy  może zgłosić przemoc i skorzystać z procedury Niebieskiej Karty?

Pani Anita dowiedziała się, że Niebieska Karta (dalej NK) zakładana jest osobom stosującym przemoc w rodzinie. Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, definiuje tę procedurę następująco: „Procedura Niebieskiej Karty obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, policji, oświaty i ochrony zdrowia, w związku z uzasadnionym podejrzeniem zaistnienia przemocy w rodzinie.”

Aby skorzystać z procedury Niebieskiej Karty Pani Anita powinna zgłosić się na policję lub do najbliższego jej miejsca zamieszkania Ośrodka Pomocy Społecznej i zgłosić przemoc w rodzinie.  Zostanie wszczęta procedura Niebieskiej Karty (NK).

Niebieska Karta może zostać założona przez  policję,  Ośrodek Pomocy Społecznej, jak i Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Wypełnienie NK nie jest jednak równoznaczne ze złożeniem zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Nie stanowi podstawy do wszczęcia postępowania karnego. Jednak w przypadku złożenia zawiadomienia i wszczęcia postępowania może ona zostać wykorzystana jako dowód procesowy. Dokumentacja NK jest dla policji informacją, że w danej rodzinie dochodzi do przemocy. Warto podkreślić, że dopiero zakończona procedura NK może stanowić sądowy dowód stosowania przemocy domowej.

Dla każdej ofiary przemocy w rodzinie bardzo trudne jest wyjście na zewnątrz z problemem i zgłoszenie go odpowiednim organom. Ofiara przemocy zwykle ma wiele obaw, lęków i wątpliwości. Z tego powodu Pani Anita została zapoznana z procedurą od A-Z, aby była dobrze przygotowana.

Formularz „Niebieska Karta – A”

Wszczęcie procedury NK w sytuacji podejrzenia występowania przemocy w rodzinie następuje poprzez wypełnienie formularza „Niebieska Karta – A” (NK-A) przez przedstawiciela policji, pomocy społecznej, oświaty, ochrony zdrowia lub gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. Powinno to nastąpić w obecności osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, a w sytuacji, gdy ten kontakt jest niemożliwy, bez udziału tej osoby. Najczęściej dzieje się to podczas interwencji policji w związku z wezwaniem. Formularz NK-A zawiera podstawowe informacje o osobach, które zostały dotknięte przemocą oraz pozostałe informacje, także dotyczące osoby, która tę przemoc stosuje. Następnie po wypełnieniu formularza NK-A, jest on przekazywany niezwłocznie, ale nie później niż w terminie 7 dni od dnia wszczęcia procedury przewodniczącemu zespołu interdyscyplinarnego. Kopia formularza A pozostaje u wszczynającego procedurę.

Należy pamiętać, że na procedurę NK składają się karty od litery A do litery D włącznie. Kolejne litery są jednocześnie kolejnymi formularzami NK, a także etapami udzielania pomocy osobie czy rodzinie dotkniętej przemocą.

Formularz „Niebieska Karta – B”

Kolejnym etapem po NK-A jest formularz „Niebieska Karta „B”, który otrzymuje osoba dotknięta przemocą w rodzinie lub w przypadku przemocy wobec dziecka – rodzic, opiekun prawny lub faktyczny, osoba, która zgłosiła podejrzenie stosowania przemocy w rodzinie. Formularz B jest dokumentem dla osób pokrzywdzonych, zawierającym definicję przemocy, praw człowieka, informację o miejscach gdzie można uzyskać pomoc. Formularza B nie przekazuje się osobie podejrzanej o stosowanie przemocy w rodzinie.

Rozpoczęcie procedury

Praca służb rozpoczyna się od tego, że przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego przekazuje formularz „Niebieska Karta-A” pozostałym członkom zespołu niezwłocznie, nie później niż w ciągu 3 dni od dnia jego otrzymania.

Formularz „Niebieska Karta – C”

Na posiedzenie zespołu interdyscyplinarnego zaprasza się osobę, wobec której istnieje podejrzenie, że doznaje przemocy w rodzinie. Na tym posiedzeniu dokonuje się analizy sytuacji rodzinnej oraz wypełnia formularz „Niebieska Karta- C”. Spotkanie zespołu z osobą doznającą przemocy jest bardzo istotne dla podejmowanych w ramach procedury działań i ich efektywności. Osoba pokrzywdzona bowiem ma miejsce i czas, aby określić, jakie są jej potrzeby, jaką ma gotowość do podjęcia działań.

Formularz „Niebieska Karta – D”

Przepisy nie precyzują jednak, czy ma to się odbyć podczas posiedzenia czy indywidualnego kontaktu członka zespołu interdyscyplinarnego lub grupy roboczej z daną osobą, wskazuje natomiast, że to przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego wzywa tą osobę na spotkanie zespołu lub grupy. Formularz D członkowie zespołu interdyscyplinarnego wypełniają w obecności osoby, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w rodzinie.

Bardzo ważne jest to, że spotkania z osobą, wobec której istnieje podejrzenie doznawania przemocy w rodzinie oraz osobą podejrzaną o stosowanie tej przemocy nie mogą być organizowane w tym samym miejscu i czasie. Działania zespołu powinny być kontynuowane bez względu na to czy osoba stosująca przemoc zgłosi się na takie spotkanie.

Zatem na spotkanie zostanie zaproszony mąż Pani Anity, Pan Paweł.

Ponowne dopuszczenie się przemocy

Jeżeli w trakcie działań wykonywanych przez policjanta, pracownika socjalnego, przedstawiciela gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, oświaty lub ochrony zdrowia zachodzi podejrzenie, że osoba ponownie dopuściła się przemocy w rodzinie, ponownie wypełnia się formularz A (wpisuje się informacje dotyczące nowego zdarzenia) i przesyła do przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego. Przepisy nie określają czasu, w jakim podmiot wypełniający formularz ma go przekazać przewodniczącemu, natomiast zasadnym wydaje się przyjęcie reguły, że jest to do siedmiu dni.

6 etapów procedury Niebieskiej Karty

Reasumując przebieg procedury Niebieskiej Karty, należy podkreślić, że jest ona podzielona na 6 etapów, które następują kolejno po sobie:

  1. Wszczęcie procedury.
  2. Opracowanie indywidualnego planu pomocy.
  3. Oddziaływanie na sprawcę przemocy.
  4. Realizacja indywidualnego planu pomocy.
  5. Ewentualne zdarzenia niebezpieczne w trakcie procedury NK.
  6. Zakończenie procedury NK.

Więcej informacji i pomoc: 

Ogólnopolski Telefon dla Ofiar Przemocy w Rodzinie Niebieska Linia” 800 120 002

Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia Konsultacje w sprawie przemocy: niebieskalinia@niebieskalinia.info

lub listownie pod adresem Al. Jerozolimskie 155,  02-326 Warszawa.

Podstawa prawna:
Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz.U. Nr 180, poz. 1493), tj. z dnia 24 sierpnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1390).
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie Procedury "Niebieskiej Karty" oraz wzorów formularzy :Niebieska Karta"  z dnia 13 września 2011 r. (Dz.U. Nr 209, poz. 1245).

Autorka: Anna Thieme

Przemoc w rodzinie – jak reagować? Gdzie uzyskać wsparcie?

Pani B. ma 32 lata, męża i dwoje małych dzieci w wieku 3 i 8 lat. Pani B. od kilku lat pracuje tylko w domu i zajmuje się dziećmi. Starszy syn ma problemy z nauką i nawiązywaniem relacji z rówieśnikami. Młodsze dziecko, córka, czeka na przyjęcie do przedszkola. Mąż Pani B. od kilku lat nadużywa alkoholu a od niedawna stosuje przemoc wobec rodziny (krzyki, awantury, groźby, wydzielanie pieniędzy). Mimo próśb Pani B., jej mąż nigdy nie zdecydował się na leczenie. Znajdując się pod wpływem alkoholu, ostatnio zdemolował mieszkanie. Świadkiem tego wydarzenia była młodsza siostra Pani B., która uważa, że Pani B. powinna podjąć pilnie działania, mające na celu zapobieżeniu tragedii rodzinnej. Pani B. nigdy nie wezwała policji (wstydziła się). Pyta czy to jest przemoc domowa?. Słyszała też o Niebieskiej karcie, ale nie wie co to jest. Prosi o informacje i pyta gdzie może otrzymać wsparcie?

Tak, to, czego doświadcza Pani B. jest przemocą domową. Przemoc w rodzinie zwana także przemocą domową (nie zawsze przecież dotyczy osób spokrewnionych) jest zjawiskiem istniejącym od dawna. Od wielu lat, w polskim prawodawstwie, jest uznawana za przestępstwo i podlega karze. Przemoc domowa to umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób w rodzinie  lub wspólnie zamieszkujących.

Przemoc w rodzinie to nie konflikt dwóch równych stron. To sytuacja, w której jedna osoba jest krzywdzona przez drugą wykorzystującą pozycję władzy. Przemoc domowa w szczególności naraża osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, narusza ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, uzależnienie ekonomiczne, powoduje szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołuje cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą.

Przemoc domowa jest przestępstwem. W  kodeksie karnym przemoc ta ujęta została jako przestępstwo znęcania się nad rodziną. 

Pani B., dla własnego dobra i dla dobra dzieci, powinna przełamać wstyd oraz strach i podjąć określone działania. 

Pani B. może skorzystać z procedury „Niebieskiej karty”. Procedura “Niebieskiej karty” (NK) obowiązuje w Polsce od 1998 roku, określa ona m.in. sposoby postępowania funkcjonariuszy policji podczas interwencji dotyczącej przemocy domowej. Procedura „Niebieskiej Karty” obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, policji, oświaty i ochrony zdrowia, w związku z uzasadnionym podejrzeniem zaistnienia przemocy w rodzinie. Wszczęcie procedury NK w sytuacji podejrzenia występowania przemocy w rodzinie następuje poprzez wypełnienie formularza „Niebieska Karta – A” (NK-A) przez przedstawiciela jednej z ww. instytucji. Powinno to nastąpić w obecności osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, a w sytuacji, gdy ten kontakt jest niemożliwy, bez udziału tej osoby. Najczęściej dzieje się to podczas interwencji policji w związku z wezwaniem. Formularz NK-A zawiera podstawowe informacje o osobach, które zostały dotknięte przemocą oraz pozostałe informacje, także dotyczące osoby, która tę przemoc stosuje. Następnie po wypełnieniu formularza NK-A, ma być on przekazywany niezwłocznie, ale nie później niż w terminie 7 dni od dnia wszczęcia procedury przewodniczącemu zespołu interdyscyplinarnego. Kopia formularza A pozostaje u wszczynającego procedurę. Należy pamiętać, że na procedurę NK składają się karty od litery A do litery D włącznie. Kolejne litery są jednocześnie kolejnymi formularzami NK, a także etapami udzielania pomocy osobie czy rodzinie dotkniętej przemocą.

Pani B. może także złożyć pozew o eksmisję męża z ich wspólnego mieszkania. Ofiary przemocy domowej mieszkające razem ze sprawcą, mogą wystąpić z wnioskiem do sądu rejonowego o nakaz eksmisji sprawcy z lokalu (czyli opuszczenia przez niego mieszkania) na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z dnia 20 września 2005 r. Nr 280 poz.11493) jeśli sprawca przemocy w związku ze swoim zachowaniem powoduje, że wspólne zamieszkiwanie staje się uciążliwe. Sąd ma obowiązek rozpatrzyć wniosek w ciągu jednego miesiąca. Postanowienie staje się wykonalne z chwilą ogłoszenia, ale w każdej chwili, jeśli zmieni się sytuacja może być uchylone, np sprawca przemocy podejmie terapię, w wyniku której zmieni swoje zachowanie. 

Przemoc w rodzinie może przybierać różne formy: 

  • Przemoc fizyczna to w szczególności popychanie, odpychanie, obezwładnianie, przytrzymywanie, kopanie, duszenie, bicie otwartą ręką i pięściami, bicie przedmiotami, ciskanie w kogoś przedmiotami, parzenie, użycie broni, porzucanie w niebezpiecznej okolicy, itp.
  • Przemoc psychiczna to m.in. wyśmiewanie poglądów, religii, pochodzenia, wyglądu, narzucanie własnych poglądów, stała krytyka, wmawianie choroby psychicznej, izolacja społeczna (kontrolowanie i ograniczanie kontaktów z innymi osobami), domaganie się posłuszeństwa, ograniczanie snu i pożywienia, wyzywanie, upokarzanie, zawstydzanie, stosowanie gróźb, itp.
  • Przemoc seksualna to wymuszanie pożycia seksualnego, wymuszanie nieakceptowanych pieszczot i praktyk seksualnych, wymuszanie seksu z osobami trzecimi, krytyka zachowań seksualnych, itp.
  • Przemoc ekonomiczna to m.in. odbieranie zarobionych pieniędzy, uniemożliwianie podjęcia pracy zarobkowej, wydzielanie środków do życia, ciągła kontrola wydatków, niezaspakajanie podstawowych, materialnych potrzeb rodziny, itp.
  • Zaniedbanie to naruszenie obowiązku do opieki ze strony osób bliskich. Jest formą przemocy ekonomicznej i oznacza np.: nie dawanie środków na utrzymanie, pozbawianie jedzenia, ubrania, schronienia, brak pomocy w chorobie, nie udzielenie pomocy, uniemożliwianie dostępu do miejsc zaspokojenia podstawowych potrzeb: mieszkania, kuchni, łazienki, łóżka, itp.

Cykl przemocy to zwykle powtarzające się fazy według określonego schematu:
• faza narastania napięcia, w której zaczyna pojawiać się agresja
• faza ostrej przemocy, w której następuje wybuch tej agresji
• faza miodowego miesiąca, kiedy osoba stosująca przemoc przeprasza i obiecuje poprawę 

Pani B. ma prawo czuć się bezpieczna w swoim domu.

Warto przypomnieć, że Konstytucja RP zabrania stosowania kar cielesnych (art. 40). Ponadto od 2010 roku obowiązuje całkowity zakaz stosowania kar cielesnych w wychowaniu w rodzinie.

Pani B., przy kolejnej agresywnej postawie męża, powinna od razu wezwać policję, dzwoniąc pod numer 112. 

Jeśli nie czujesz się bezpiecznie w swoim domu, czujesz się zagrożona lub zastraszana, sprawdź, jak i gdzie możesz uzyskać pomoc w Warszawie:

https://warszawa19115.pl/-/oferta-specjalistycznej-poradni-rodzinnej-ds-przeciwdzialania-przemocy

http://um.warszawa.pl/antyprzemocowa/

Osobisty plan awaryjny dla osób doświadczających przemocy domowej w czasie epidemii koronawirusa:

https://warszawa19115.pl/documents/20184/549626/Ulotka+Osobisty+plan+awaryjny+2/ecdbd028-00c3-433d-a33e-83887e4b550c

Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy „Niebieska Linia” 800-120-002 (telefon jest czynny całą dobę)

Więcej o instytucjach i organizacjach pomocowych  znajdziecie na naszej stronie w Aktualnościach.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie – polska ustawa regulująca kwestię przeciwdziałania przemocy w rodzinie
Konwencja o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej zwana Konwencja Stambulska – z 2011 roku. Ratyfikowana przez Polskę w 2015 roku.

Autorka: Anna Thieme

Czy orzeczenie o niepełnosprawności wyklucza możliwość pracy?

Pan Marek lat 34,  mieszka z rodzicami. Dwa lata temu uległ wypadkowi. Po kilkumiesięcznym pobycie w szpitalu wrócił do domu i intensywnie się rehabilituje. Obecnie porusza się przy pomocy kul. W tej chwili tj. od 1 marca 2020 utrzymuje się z renty z ZUS. Rentę uzyskał w związku z całkowitą niezdolnością do pracy i ma ją przyznaną do maja 2021 r. Renta jest w wysokości 1200 zł (brutto). Pan Marek czuje się już lepiej i chciałby wrócić do pracy. Wcześniej pracował jako sprzedawca w sklepie ze sprzętem komputerowym. Pyta czy jeśli podejmie pracę musi wtedy zrezygnować z renty?

Pan Marek może podjąć pracę zarobkową i jednocześnie pobierać rentę. Jeśli pobieramy rentę i pracujemy musimy zwrócić uwagę na  wysokość wynagrodzenia jakie otrzymujemy za pracę. Zgodnie z prawem bez obniżania wysokości renty pan Marek może zarobić miesięcznie  3442,80 zł brutto (od 1 marca 2020 r), czyli 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, ogłaszaną kwartalnie. Jeżeli zarobki  przekroczą  tę kwotę, ZUS może ograniczyć kwotę renty. Kwotę tego zmniejszenia stanowi różnica między kwotą uzyskanego przychodu a dopuszczalną kwotą przychodu (70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia).  Jeśli wynagrodzenie za pracę przekroczy 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, wtedy renta zostaje zawieszona. Szczegółowe informacje oraz aktualne kwoty znajdują się na stronie ZUS:

https://www.zus.pl/swiadczenia/emerytury/zmniejszenie-lub-zawieszenie-swiadczen-pracujacych-emerytow-i-rencistow

Z dniem uzyskania orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy pan Marek zyskał również uprawnienia do obniżenia czasu pracy z 40 godzin tygodniowo do 35 godzin (przy zachowaniu wynagrodzenia za cały etat) oraz możliwość uzyskania (po roku pracy) dodatkowego urlopu rehabilitacyjnego, a także m.in. możliwość zwolnienia  z pracy na czas badań lekarskich.

Trzeba podkreślić, że orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy jest równoważne z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (art. 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych). 

Z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy o rehabilitacji, którego ważność:

  • upłynęła w terminie do 90 dni przed dniem wejścia w życie ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19, pod warunkiem złożenia w tym terminie kolejnego wniosku o wydanie orzeczenia, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności;
  • upływa w terminie od dnia wejścia w życie ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Szczegółowe informacje dotyczące uprawnień pracowniczki czy pracownika z niepełnosprawnością można znaleźć na stronie Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób z Niepełnosprawnością:

http://www.niepelnosprawni.gov.pl/p,62,niepelnosprawny-pracownik

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1383, z późn. zm.)

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 lipca 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury lub renty (Dz.U. Nr 58,  poz. 290, z późn. zm.)

Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1773, z późn. zm.)

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1778, z późn. zm.)

Art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, ze, zm.).

Autorka: Doradczyni obywatelska i zawodowa Anna Thieme