Zasady przyjęcia i korzystania z usług hospicjum

Pani Wanda zgłosiła się do Punktu Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego z problemem dotyczącym opieki nad chorym mężem. Pani Wanda z mężem są bezdzietnym małżeństwem, mąż ma 89 lat, a ona 85. Dotychczas małżonkowie samodzielnie radzili sobie z codziennymi sprawami, dopóki nie zachorował mąż pani Wandy. Rok temu zdiagnozowano u męża nowotwór płuca, który spowodował niemalże unieruchomienie chorego. Mąż już zakończył leczenie szpitalne, jest pod opieką lekarza rodzinnego. Pani Wanda martwi się przyszłością swoją i męża. Jest jej coraz trudniej opiekować się nim, bo jego samodzielność po pobycie w szpitalu bardzo się obniżyła. Pani Wanda musi wykonywać czynności pielęgnacyjne przy mężu, a ma coraz mniej siły, sama ma swoje problemy zdrowotne i nie jest już młoda. Nie stać jej na zatrudnienie pomocy do opieki nad mężem, bo utrzymują się z niskich emerytur. Pani Wanda martwi się jak poradzi sobie z coraz trudniejszą przyszłością. Dlatego zwróciła się do doradcy obywatelskiego z prośbą o wskazanie jakie może otrzymać wsparcie w takiej sytuacji.

Problemy zdrowotne osób w podeszłym wieku, a w szczególności samotnych osób starszych, mogą rzeczywiście bardzo wpłynąć na pogorszenie ich sytuacji życiowej i być poważnym utrudnieniem w samodzielnym funkcjonowaniu. Troska pani Wandy o najbliższą przyszłość w sytuacji choroby onkologicznej męża jest jak najbardziej zrozumiała.

Doradca przedstawił pani Wandzie dwie formy wsparcia, z których może skorzystać oraz  zasady kwalifikacji i zakres usług obu form.

Pierwsza forma to wsparcie w środowisku domowym pacjenta przez hospicjum domowe. 

Druga forma to udzielenie pomocy paliatywnej w hospicjum w  warunkach stacjonarnych.

Hospicjum domowe

Hospicjum domowe jest przeznaczone dla pacjentów w domu, którzy nie rokują szans na wyleczenie; osób chorych, w szczególności na choroby nowotworowe, ale również inne choroby, które nie poddają się już leczeniu i są w okresie terminalnym choroby. 

Hospicja domowe są prowadzone przez różne podmioty najczęściej organizacje pozarządowe oraz organizacje kościelne. 

W ramach hospicjum domowego pacjent jest pod opieką pielęgniarską, lekarską, ale także w razie konieczności wykonuje się usługi rehabilitacyjne oraz może korzystać ze wsparcia psychologa. Ponadto w ramach hospicjum domowego może uzyskać pomoc w wypożyczeniu sprzętu rehabilitacyjnego (łóżka przeciwodleżynowego, aparatu tlenowego itp.),  mogą być wykonywane badania zlecone przez lekarza hospicjum, a także leczenie odleżyn,  uśmierzanie bólu. Ponadto pacjenci objęci opieką hospicjum domowego, w razie konieczności, mają możliwość wezwania pomoc medyczną o każdej porze dnia i nocy. 

Kwalifikacja do hospicjum domowego następuje na podstawie skierowania od lekarza rodzinnego lub lekarza specjalisty prowadzącego chorego. Ważne, aby w skierowaniu było zaznaczone, że leczenie onkologiczne zostało zakończone. Usługi hospicjum domowego są realizowane w ramach kontraktu z NFZ i są bezpłatne dla osób ubezpieczonych. Lekarz kieruje do hospicjum na podstawie dokumentacji medycznej potwierdzającej choroby ujęte w wykazie chorób kwalifikujących do hospicjum. Po otrzymaniu skierowania pacjent kontaktuje się z wybranym hospicjum i ustala pierwsza wizytę. Podczas tej  wizyty w domu pacjenta ustalany jest zakres wsparcia. 

Wizyty domowe lekarza hospicyjnego u pacjenta  powinny odbywać się nie rzadziej, niż dwa razy w miesiącu, natomiast wizyty pielęgniarskie, w zależności od potrzeb pacjenta, nie rzadziej niż dwa razy w tygodniu. 

Jeśli stan pacjenta wymaga stałej, całodobowej opieki, podawania leków przeciwbólowych, dokuczają odleżyny, pacjent ma trudności z przyjmowaniem pokarmu, a usługi hospicjum domowego są niewystarczające, wówczas bardziej adekwatną formą opieki będzie hospicjum stacjonarne.

Hospicjum stacjonarne

Skierowanie do hospicjum stacjonarnego, podobnie jak przy hospicjum domowym, wydaje lekarz ubezpieczenia zdrowotnego – rodzinny lub specjalista. Do skierowania dołącza się dokumentację medyczną określającą stan zdrowia pacjenta oraz jego zgodę na umieszczenie w hospicjum. Najważniejsze, aby w skierowaniu była adnotacja ,że leczenie onkologiczne jest zakończone. Czasami na miejsce w hospicjum stacjonarnym trzeba czekać i wtedy na czas oczekiwania na miejsce obejmuje się pacjenta usługami hospicjum domowego. 

Hospicjum stacjonarne świadczy całodobową opiekę paliatywną. Jest to pomoc specjalistyczna, która ma ulżyć choremu, aby nie cierpiał w ostatnim okresie życia, kiedy nie ma już rokowań na wyzdrowienie. Korzystanie z usług hospicjum stacjonarnego jest również bezpłatne dla osób objętych ubezpieczeniem zdrowotnym.

Wykaz podmiotów prowadzących hospicjum domowe lub hospicjum stacjonarne można sprawdzić w wyszukiwarce umieszczonej na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia https://gsl.nfz.gov.pl/GSL/GSL/Uniwersalne

Doradca obywatelski przekazał pani Wandzie niezbędne informacje, które mogą być pomocne najpierw w podjęciu rozmowy z mężem na temat korzystania z usług hospicjum, a następnie z lekarzem rodzinnym. Doradca też zapewnił panią Wandę, że na usługi hospicjum domowego nie ma zwykle długiego czasu oczekiwania ale na pewno warto o tym już z mężem porozmawiać i udać się do lekarza rodzinnego po skierowanie, aby móc jak najszybciej rozpocząć procedurę otrzymania usług hospicjum.

Podstawa prawna:
Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 28 marca 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej

Autor: Teresa Sierawska

Jakie są zasady świadczenia opieki zdrowotnej obywatelom Ukrainy przybyłym do Polski w wyniku działań wojennych

Pani Olena, 60-letnia Ukrainka, przyjechała do Warszawy kiedy zaczęły się działania wojenne. Przyszła do Punktu Nieodpłatnych Porad Obywatelskich aby poradzić się w sprawie swojego leczenia. Choruje od lat na przewlekłą chorobę. Uciekając do Warszawy zabrała dokumentację medyczną i kilka paczek leków, które zdążyła wykupić we Lwowie przed wyjazdem. Ale leki kończą się, poza tym choroba zaostrzyła się. Pani Olena martwi się bo ma pod swoją opieką dwoje wnucząt w wieku szkolnym i chce mieć siły aby opiekować się nimi. Mieszka w hotelu udostępnionym przez władze Warszawy. 

To dobrze, że pani Olena szuka pomocy, bo chorzy na przewlekłe choroby szczególnie potrzebują, regularnego kontaktu z lekarzem. Same leki nie wystarczą, zresztą one też wymagają recept, kiedy się skończą dlatego konieczny jest pilny kontakt z lekarzem.

Od 12 marca 2022 r weszła w życie specustawa dotycząca warunków leczenia obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w wyniku działań wojennych w Ukrainie. Mają takie same uprawnienia jak obywatele polscy a specustawa zapewnia im również realizację recept także tych, które mają ze sobą z Ukrainy. Aby skorzystać z pomocy lekarza muszą mieć dokumenty takie jak: paszport obywatela Ukrainy ze stemplem Straży Granicznej RP lub zaświadczeniem wydanym przez Straż Graniczną RP, dowód osobisty, prawo jazdy czy np. Kartę Polaka, akty urodzenia dzieci, mogą dodatkowo posługiwać się specjalnym numerem PESEL nadawanym w Polsce obywatelom Ukrainy. Specustawa nie obejmuje osób, które przed 24 lutego 2022 roku przebywały legalnie w Polsce na podstawie zezwoleń pobytowych, miały status uchodźcy, lub złożyły wniosek o uzyskanie takiego statusu. W tym przypadku obowiązują odpowiednie przepisy ustaw dotyczące ochrony cudzoziemców

Jeżeli pani Olena potrzebuje pomocy lekarza specjalisty to musi najpierw udać się do lekarza pierwszego kontaktu do najbliższej poradni opieki zdrowotnej działającej w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia, aby otrzymać skierowanie do właściwego specjalisty. Jeżeli będzie potrzebna recepta na leki do czasu uzyskania wizyty u lekarza specjalisty, lekarz z poradni wypisze receptę.

Doradca poinformował panią Olenę o adresach najbliższych poradni a także o zasadach funkcjonowania opieki zdrowotnej w Polsce oraz sposobach realizacji recept. W przypadku konieczności zrealizowania recepty musi liczyć się z odpłatnością za leki w zależności od kodu jaki będzie określony przez lekarza. Doradca poinformował, że poradnie zdrowia działające w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia są bezpłatne dla pacjentów. Lekarze tych poradni skierują do specjalisty również bezpłatnie a także jeśli przepiszą badania, będą one bezpłatne (np. badanie krwi, tomograf, rezonans, usg, rtg, itp.). Bezpłatny jest również pobyt w szpitalu, do którego skieruje lekarz jeśli zajdzie taka konieczność.

Na pomoc specjalisty czasami trzeba oczekiwać nawet do kilku miesięcy. Polscy pacjenci czasem z powodu zbyt długiego okresu oczekiwania korzystają z odpłatnej prywatnej opieki zdrowotnej. Pani Olenie doradca przekazał, że korzystanie z prywatnych lecznic łączy się nie tylko z opłatą za wizytę ale również z opłatą za badania, na które kieruje lekarz.

W Polsce działa wiele prywatnych firm medycznych między innymi : LUX MED., Enel-MED, Damian, Medicover. Część z nich aktualnie oferuje czasową pomoc obywatelom Ukrainy w formie bezpłatnych konsultacji lub badań. Np. sieć LUX MED, która oferuje w całej Polsce Pakiet Pomoc dla Ukrainy w placówkach medycznych oraz szpitalach tej Grupy. Grupa LUX MED. uruchomiła specjalną infolinię pod numerem tel. 22- 45-87-007 , która kieruje do konkretnych placówek Grupy Lux Med. dla poszukujących porady medycznej obywateli Ukrainy.

Infolinię oraz ofertę pomocy medycznej osobom z Ukrainy, w tym konsultacje i badania oferuje również sieć klinik medycznych Damiana. Sieć uruchomiła dwie infolinie telefoniczne w języku ukraińskim. Jedna infolinia jest czynna od końca lutego –tel. 22-566-22-20, i działa od poniedziałku do piątku w godzinach od 7.00 do 21.00 a od marca br. działa druga infolinia przez 7 dni w tygodniu od godz.8.00 do godz. 20.00  -tel. 22-566-22- 27. Kobiety z Ukrainy szukające pomocy ginekologa w Warszawie mogą ją też uzyskać bezpłatnie w Dębski Clinic –  tel. 22 631 48 44. (Informacje o ofertach medycznych firm komercyjnych z portalu. www.poradnikzdrowie.pl na dzień 25.04.2022r)

Doradca obywatelski poinformował pania Olenę o sytuacjach nadzwyczajnych np. jeśli zdarzy się niespodziewany problem zdrowotny wieczorem lub w nocy wówczas należy zadzwonić pod numer pogotowia ratunkowego 112 ( numer międzynarodowy) lub 999 i oczekiwać na karetkę.

Można także pojechać bezpośrednio do punktów pomocy medycznej nocnej lub świątecznej albo z poważniejszym problemem do szpitala na Szpitalny Oddział Ratunkowy(SOR). W nagłym przypadku zagrożenia życia lub zdrowia pacjenci ukraińscy przyjmowani są w trybie specjalnym bez konieczności posiadania przy sobie odpowiednich dokumentów. Dopiero po udzieleniu pomocy nastąpi weryfikacja uprawnień.

Z myślą o pacjentach ukraińskich Ministerstwo Zdrowia zorganizowało infolinię medyczną, która działa w nocy, weekendy oraz święta – Teleplatforma Pierwszego Kontaktu pod numerem 800 137 200. Można tam uzyskać wskazówki odnośnie pomocy medycznej kiedy zamknięte są poradnie opieki zdrowotnej. https://www.gov.pl/web/zdrowie/tpk

Panią Olenę doradca obywatelski poinformował również, że w ramach opieki zdrowotnej w Polsce obywatele Ukrainy mogą korzystać z bezpłatnych szczepień na COVID. Wszyscy powyżej piątego roku życia mogą za darmo w dowolnym punkcie przyjąć szczepienia przeciwko COVID. O adresie punktu szczepień może poinformować najbliższa poradnia zdrowia. W punkcie szczepień lekarz, po uprzednim wywiadzie lekarskim, zakwalifikuje do szczepienia. Konieczny jest dokument tożsamości.

Ponadto Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało, że obywatele Ukrainy – dzieci i młodzież poniżej 19. roku życia, którzy zostaną w Polsce powyżej trzech miesięcy, zostaną objęci obowiązkowymi szczepieniami zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych na 2022 r. Te szczepienia są bezpłatne.

Doradca obywatelski zapewnił panią Olenę, że korzystając z opieki zdrowotnej w ramach kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia, czy to w przychodni, czy na Szpitalnym Oddziale Ratowniczym czy podczas pobytu w szpitalu nie będzie musiała ponosić żadnych kosztów.

Doradca zachęcił aby jak najszybciej udała się do poradni zdrowia i zapisała się do lekarza. 

Podstawa prawna:
Ustawa z 12.03.2022 roku o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

Autor: Teresa Sierawska

.

Pomoc ukraińskim matkom w opiece nad dziećmi

Do Punktu Nieodpłatnych Porad Obywatelskich zwróciła się Pani Irina, Ukrainka, samotna matka z dwojgiem małych dzieci ( 8 lat i 4 lata), przybyła ze Lwowa uciekając przed działaniami wojennymi.
W Warszawie nie ma nikogo znajomego. Otrzymała pomoc w mieszkaniu rodziny warszawskiej na Ochocie. We Lwowie pracowała w restauracji jako kelnerka i chciałaby jak najszybciej zacząć pracować w Warszawie aby móc sobie i dzieciom zapewnić środki do utrzymania. Jednak największym teraz dla niej problemem jest zorganizowanie opieki nad 4 letnim Mironem i 8 letnią Olą. Nie wie, jak ma się zabrać za zorganizowanie nauki i opieki nad swoimi dziećmi. Czy może liczyć na przedszkole w Warszawie, do której szkoły ma się zwrócić aby zapisać Olę, jakie musi spełnić warunki? Gdzie ma się zwrócić o pomoc?

Z myślą o ukraińskich rodzicach i ich dzieciach Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało na swojej stronie internetowej Chatbot informacyjny w języku ukraińskim i polskim gdzie szukać pomocy jeśli chodzi o zapisy do szkoły czy przedszkola. Ministerstwo określiło także ogólne zasady o przyjmowaniu dzieci z Ukrainy do polskich szkół, z których wynika, że każde dziecko może liczyć na miejsce w szkole na podstawie dokumentów a jeśli ich nie ma na podstawie oświadczenia rodzica o sumie lat nauki w swoim kraju. Dokumenty ani oświadczenia nie muszą być tłumaczone na język polski. Każda gmina przyjmująca dzieci do swoich szkół czy przedszkoli zapewni rodzicom pomoc w tej sprawie i poszuka miejsca w placówce oświatowej. Dzieci, które nie posługują się językiem polskim mogą uczestniczyć w dodatkowych zajęciach z języka polskiego indywidualnych lub grupowych. Przewidziane są również zajęcia przygotowawcze dla dzieci tego wymagających a decyzje o takiej formie pomocy podejmowane będą indywidualnie dla każdego dziecka. Samorządy w miarę możliwości mają zapewnić pomoc dzieciom w szkołach zatrudnienie osób wspomagających nauczyciela znających język ukraiński. Ponadto wiele samorządów w miarę swoich możliwości finansowych dodatkowo wspomaga dzieci ukraińskie różnego rodzaju zwolnieniami o charakterze lokalnym tak jak bezpłatne przejazdy komunikacją miejską oraz bezpłatnymi posiłkami w szkole.

Pani Irina oczywiście może liczyć na pomoc warszawskich służb miejskich w tej sprawie. W Warszawie każde dziecko w wieku szkolnym ma zapewnione miejsce w szkole a dzieci w wieku przedszkolnym mogą liczyć na miejsce w przedszkolu. Aby ustalić konkretną placówkę dla swoich dzieci Pani Irina powinna zgłosić się do swojego najbliższego urzędu dzielnicy w miejscu pobytu, do Wydziału Oświaty i Wychowania i złożyć prośbę o przyjęcie dzieci do przedszkola i do szkoły. Zgodnie z polskim Prawem oświatowym wszystkie dzieci w wieku 3 – 6 lat, które nie mają obywatelstwa polskiego mają prawo do opieki przedszkolnej a dzieci w wieku szkolnym są objęte obowiązkiem szkolnym. Ponieważ jest już trwający rok szkolny to właśnie Wydział Oświaty i Wychowania w dzielnicy miejsca zamieszkania poszuka wolnego miejsca dla dzieci pani Iriny w przedszkolu i szkole w najbardziej dogodnym dla niej miejscu. Nauka jest bezpłatna zarówno w szkole jak też opieka w przedszkolu. Dodatkowo p. Irina może liczyć na bezpłatne posiłki w szkole dla córki.

Biuro Edukacji Miasta Stołecznego Warszawy wyznaczyło w każdej dzielnicy koordynatorów dzielnicowych do pomocy dzieciom ukraińskim. 

https://edukacja.um.warszawa.pl/-/koordynatorzy-dzielnicowi-pomoc-uczniom-z-ukrainy

Dlatego pani Irina, kiedy zgłosi się do swojej dzielnicy do Wydziału Oświaty i Wychowania na pewno zostanie skierowana do osoby, która jest koordynatorem w sprawach oświaty w tej dzielnicy. Ponadto Biuro Edukacji przygotowało dla rodziców i dzieci ukraińskich Pakiet Powitalny aby przybliżyć szkołę polską i niezbędne informacje o kalendarzu szkolnym, zajęciach pozalekcyjnych, pomocy psychologicznej i inne przydatne wskazówki , które mają pomóc ukraińskim rodzicom i ich dzieciom znaleźć się w naszej szkolnej rzeczywistości.

https://um.warszawa.pl/documents/21449838/32964679/Powitalny-ukr-2022_03.pdf/61069fff-ed1d-a0b7-611b-8da7ede5f135?t=1648199388317

Autorka: Teresa Sierawska

Na jakie wsparcie może liczyć rodzina, w której występuje uzależnienie od alkoholu

Pani Halina jest 62 letnią wdową, utrzymuje się z renty rodzinnej. Mieszka z 30 letnim synem, który ma problem z alkoholem. Kiedy syn jest trzeźwy pracuje dorywczo, pomaga w domu Pani Halinie, ale kiedy jest pod wpływem alkoholu staje się agresywny, nie chodzi do pracy, nie myje się, a nawet potrafi wziąć pieniądze , które Pani Halina odkłada na opłaty. Pani Halina boryka się z tą sytuacją od ponad 10 lat.  Stan syna jest coraz gorszy, a sytuacje, kiedy jest trzeźwy, coraz rzadsze. Pani Halinę martwi ta sytuacja, ponieważ syn nie chce leczyć się ani rozmawiać o swojej chorobie. Twierdzi, że nie jest uzależniony. Pani Halina kocha syna, ale jest bezradna, ukrywa tę sytuację przed rodziną, a także przed swoją przyjaciółką. Pani Halina zwróciła się do doradcy obywatelskiego z prośbą o radę, co może zrobić w tej sytuacji.

Uzależnienie od alkoholu jest uznane za chorobę, która nie tylko czyni spustoszenie w organizmie osoby dotkniętej tym uzależnieniem, ale która potrafi zrujnować jej życie rodzinne i zawodowe, ma wpływ na całą rodzinę. Najtrudniejszą dla rodziny jest sytuacja, w której osoba uzależniona neguje swój nałóg i nie chce podjąć leczenia, tak jak w przypadku Pani Haliny.

Nie jest to jednak sytuacja bez wyjścia.

Pani Halina, aby pomóc synowi powinna przede wszystkim poszukać pomocy dla siebie jako osoby włączonej w problem alkoholowy, czyli osoby współuzależnionej, ponieważ uzależnienie syna również wpływa na jej życie i zdrowie. Temat uzależnienia od alkoholu jest wciąż tematem wstydliwym. O tym najczęściej nie rozmawia się z nikim, a strategie wobec chorego, od złości po uległość i dawanie wiary jego zapewnieniom, że to był ostatni raz, nie zmieniają sytuacji na lepszą.

Uzależnionemu potrzebna jest pomoc specjalistyczna, najczęściej terapeutyczna. Niezbędna jest do tego jego zgoda i chęć leczenia. Członkom rodzin doświadczającym problemów z chorobą alkoholową również potrzebna jest pomoc specjalistów. Taką pomoc oferują bezpłatnie poradnie uzależnień. Jest to przede wszystkim pomoc psychologiczna – terapia indywidualna lub grupowa. Poradnie prowadzą także grupy wsparcia dla osób współuzależnionych, na których uczestnicy uczą się jak żyć z tym problemem, jak sobie pomóc i jak postępować, aby pomóc osobie, u której występuje ten problem. Aby skorzystać z pomocy nie potrzeba żadnego skierowania, wystarczy chęć porozmawiania o swoim problemie. Informacje o tym, gdzie najbliżej jest udzielana pomoc w poradni uzależnień można uzyskać w punktach Informacyjno-Konsultacyjnych, które są w każdej dzielnicy m.st. Warszawy. W punkcie są dyżury psychologów, którzy dokonają wstępnej analizy problemu i wskażą najlepszą formę pomocy najbliżej miejsca zamieszkania.

Pani Halina może również zgłosić się o pomoc do Dzielnicowej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. O procedurze skierowania na przymusowe leczenie napiszemy w następnym artykule.

Informacje o formach pomocy osobom uzależnionym od alkoholu oraz ich rodzinom wraz z adresami instytucji wsparcia są umieszczone na stronie internetowej:

https://wsparcie.um.warszawa.pl/uzaleznienia

Autor: Teresa Sierawska