Pani Ania jest samotną matką czwórki dzieci w wieku 0,3 miesiące, 2 lata, 10 lat, 12 lat. Dwoje starszych dzieci pani Ania posiada ze związku małżeńskiego a dwoje najmłodszych z byłego związku partnerskiego. Partner pani Ani prowadził jednoosobową działalność gospodarczą, osiągając duże dochody. Po doznanym wypadku w pracy opuścił rodzinę i przestał partycypować w jej kosztach. Pani Ania jest rozwiedziona i posiada wyrok alimentacyjny na starsze dzieci w wysokości 900 zł miesięcznie na każde dziecko, natomiast na młodsze dzieci pani Ania nie ma zasądzonych alimentów. Dodatkowo dziecko 2 letnie ma orzeczoną niepełnosprawność. Od dwóch miesięcy były małżonek pani Ani nie płaci alimentów. Od chwili odejścia partnera, pani Ania uzyskiwała przez trzy miesiące pomoc finansową od rodziców. Obecnie kobieta nie posiada żadnego dochodu. Pani Ania chciałaby się dowiedzieć jakie przysługują jej zasiłki i czy może otrzymać od Państwa jakieś dodatkowe wsparcie finansowe.
1. Zasiłki rodzinne
Doradca wyjaśnił pani Ani , że zgodnie z Art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 z późn. zm., dalej: u.ś.r.) określającymi przesłanki wyłączające prawo do zasiłku rodzinnego, zasiłek rodzinny nie przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko, jeżeli świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka nie zostało ustalone na podstawie tytułu wykonawczego wydanego lub zatwierdzonego przez sąd. Zatem zgodnie z tym przepisem nie posiadając wyroku alimentacyjnego na dwoje młodszych dzieci, pani Ania nie może otrzymać zasiłku rodzinnego na dwoje młodszych dzieci. W przypadku dwójki starszych dzieci może te zasiłki otrzymać.
Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wysokości dochodu i świadczeń (Dz. U. z 2018 r. poz. 1497) –, zasiłek rodzinny w 2026 r. przysługuje na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, o ile dochód netto na osobę nie przekracza 674 zł (764 zł, gdy w rodzinie jest dziecko z niepełnosprawnością). Zasiłek przysługuje dziecku do 18 roku życia, a jeśli kontynuuje naukę do 21 lat lub do 24 lat dla kontynuujących naukę z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Wniosek o wypłatę zasiłku rodzinnego pani Ania musi składać co roku na odpowiednim jednym wniosku dla wszystkich dzieci w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania dzieci (albo w ośrodku pomocy społecznej lub w innej jednostce organizacyjnej gminy, jeżeli to właśnie im przekazana została realizacja świadczeń rodzinnych w danej gminie).
Wniosek taki można złożyć zarówno w formie papierowej, podczas osobistej wizyty w urzędzie, jak i elektronicznie za pośrednictwem serwisu empatia.mpips.gov.pl.
W okresie od 1 listopada 2025 r. do 31 października 2026 r. kwota zasiłku rodzinnego wynosić będzie:
- Zasiłek na dziecko w wieku od urodzenia do ukończenia 5 lat – 95 zł miesięcznie,
- Zasiłek na dziecko w wieku powyżej 5 lat do ukończenia 18 lat – 124 zł miesięcznie,
- Zasiłek na dziecko w wieku powyżej 18 lat do ukończenia 24 lat – 135 zł miesięcznie.
Dodatkowo udzielono informacji pani Annie, że rodzic / opiekun prawny może wnioskować również o przyznanie tzw. dodatków do zasiłków rodzinnych. Od 1 listopada wynosić one będą:
- Dodatek z tytułu urodzenia się dziecka – 1000 zł (wypłacany jednorazowo),
- Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka – 193 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 386 zł na wszystkie dzieci. W przypadku dziecka z niepełnosprawnością kwotę dodatku zwiększa się o 80 zł na dziecko, nie więcej jednak niż o 160 zł na wszystkie dzieci,
- Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej – 95 zł na dziecko miesięcznie,
- Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego – 90 zł miesięcznie na dziecko do 5 roku życia oraz 110 zł miesięcznie na dziecko pomiędzy 5 a 24 rokiem życia,
- Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego – 100 zł na dziecko, raz w roku szkolnym.
Z wymienionych wyżej dodatków pani Annie będzie przysługiwał dodatek jednorazowy z tytułu urodzenia dziecka, dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej oraz dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.
2. Świadczenia opiekuńcze
Pani Annie będzie przysługiwało świadczenie pielęgnacyjne wypłacane w wysokości 3 386 zł miesięcznie albo zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215 zł miesięcznie.
Świadczenie pielęgnacyjne , przysługuje osobom opiekującym się dzieckiem z niepełnosprawnością do 18 lat (lub w określonych przypadkach do 24/25 lat). Warunkiem otrzymania tego świadczenia jest rezygnacja rodzica/opiekuna z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad taką osobą i niepodejmowanie zatrudnienia.
Zasiłek pielęgnacyjny wypłacany jest na pokrycie kosztów opieki dla niepełnosprawnego dziecka, osoby niepełnosprawnej powyżej 16 roku życia z istotnym stopniem niepełnosprawności.
Uwaga: Nie można pobierać jednocześnie specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenia pielęgnacyjnego. Należy wybrać korzystniejsze. Świadczenia te nie przysługują także, jeżeli osoba wymagająca opieki przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę (np. domu pomocy społecznej) przez więcej niż 5 dni w tygodniu.
3. Świadczenia rodzicielskie
W 2026 roku pani Ani będzie przysługiwało świadczenie rodzicielskie tzw. „kosiniakowe”, które wynosi 1000 zł netto miesięcznie i jest ono wypłacane przez 52-71 tygodni osobom nieuprawnionym do zasiłku macierzyńskiego (studenci, bezrobotni, umowy cywilnoprawne). Świadczenie jest wolne od podatku. Przy jego otrzymaniu nie obowiązuje kryterium dochodowe, a od 2025 r. przepisy chronią także dzieci urodzone przed terminem tzw. wcześniaki.
Warunkiem jego otrzymania jest złożenie w ciągu 3 miesięcy od urodzenia się dziecka odpowiedniego wniosku.
4. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego
Doradca poradził pani Annie aby wystąpiła z pozwem do Sądu o ustalenie wysokości świadczeń alimentacyjnych na dwójkę młodszych dzieci, co jest podstawą do otrzymania świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego.
W przypadku dwójki starszych dzieci, pani Ania może wystąpić z wnioskiem do Funduszu o wypłatę alimentów zasądzonych wyrokiem sądowym.
W 2026 roku kwota świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego wynosi maksymalnie 1000 zł miesięcznie, zatem pani Ania na dwójkę starszych dzieci powinna otrzymać 1800 zł. Przy wypłacie tego świadczenia obowiązuje kryterium dochodowe, które od 1 października 2026 r. będzie wynosiło do 1665 zł netto na osobę w rodzinie zaś aktualnie wynosi 1209 zł netto na osobę w rodzinie. Wnioski na nowy okres 2025/2026 składamy od lipca 2025 r. Okres świadczeniowy 2025/26 trwa od 1 października 2025 r. do 30 września 2026 r.
Wnioski można składać elektronicznie poprzez PUE ZUS, ePUAP lub bankowość elektroniczną Gov.pl. od 1 lipca 2025, papierowo od 1 sierpnia 2025.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (dot. świadczenia pielęgnacyjnego)
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym.
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 323 z późn. zm.).
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 323 ze zm.).
Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 6 lipca 2023 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych.
Autorka: Elżbieta Szczepaniak
Porady Obywatelskie 