Pani Joanna jest mężatką, jednak nie zamieszkuje z mężem. Zaszła w ciążę i urodziła bliźniaczki z innym mężczyzną, który zaraz po powzięciu wiedzy o ciąży pani Joanny zniknął z jej życia. Pani Joanna została bez środków do życia. Mąż pani Joanny złożył pozew o rozwód. Pani Joanna chciałaby ustalenia ojcostwa dla swoich dzieci, chciałaby wnieść o alimenty oraz pozbawić ojca dzieci władzy rodzicielskiej.
- Rozwód i zaprzeczenie ojcostwa
Doradca wyjaśnił pani Joannie, iż zgodnie z art. 62 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeśli dziecko mężatki urodziło się w trakcie trwania małżeństwa, mężem matki jest prawnie ojciec dziecka, nawet jeśli biologiczny ojciec jest inny. Prawo to opiera się na domniemaniu pochodzenia dziecka od męża matki. Aby zaprzeczyć temu domniemaniu, konieczne jest wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa przed sądem. Zatem samo złożenie pozwu o rozwód przez męża pani Joanny, nie oznacza, że prawnie nie jest on ojcem bliźniąt. Doradca obywatelski poradził pani Joannie złożyć pozew do sądu o zaprzeczenieu ojcostwa.
- Ustalenie ojcostwa
W przypadku dzieci urodzonych poza małżeństwem, ojcostwo można ustalić na podstawie testów DNA, które dostarczają najbardziej wiarygodnych wyników, lub poprzez sądowe postępowanie dowodowe. W przypadku pani Joanny konieczne będzie postępowanie sądowe o ustalenie ojcostwa. Matka dziecka ma prawo żądać ustalenia ojcostwa. Doradca obywatelski wyjaśnił pani Joannie, że sama sprawa o ustalenie ojcostwa jest bezpłatna dla strony wnoszącej pozew, ponieważ jest zwolniona z kosztów sądowych. Jednak kluczowy i najdroższy element to sądowe badanie DNA, którego koszt może wynieść od ok. 1500 do nawet 2000 zł, zależnie od laboratorium i procedur.
- Alimenty
Po sądowym ustaleniu ojcostwa, matka dziecka ma prawo dochodzić od ojca alimentów. W jednym pozwie można jednocześnie wnieść o ustalenie ojcostwa i o zasądzenie alimentów czyli w jednym pozwie można domagać się obu tych świadczeń. Sąd ustala ich wysokość na podstawie potrzeb dziecka i możliwości zarobkowych ojca. Pozew o ustalenie ojcostwa i alimenty należy wnieść do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania pozwanego lub dziecka. Doradca poinformował panią Joannę, iż może ona wnioskować do sądu o zabezpieczenie alimentów na czas trwania procesu. Jest to swoista zaliczka na utrzymanie dziecka do czasu prawomocnego wyroku.
Doradca obywatelski poinformował panią Joannę, iż może ona domagać się od ojca dzieci pokrycia kosztów związanych z ciążą oraz trzymiesięcznego utrzymania matki w okresie okołoporodowym. Zakres obowiązków ojca obejmuje koszty wyżywienia, odzieży, mieszkania, leków i innych niezbędnych środków w tym okresie, a także wydatki związane z wyprawką dla dziecka. Warunek: Aby domagać się tych alimentów, należy najpierw uwiarygodnić ojcostwo mężczyzny.
- Opieka nad dziećmi
Sąd ustala opiekę nad dzieckiem. Głównym kryterium jest zawsze dobro dziecka. Możliwe są różne modele opieki: jednostronna, gdzie jeden rodzic otrzymuje pełną władzę rodzicielską (często przy ograniczeniu lub pozbawieniu jej drugiego), lub naprzemienna, gdzie oboje rodzice dzielą się władzą i opieką, o ile potrafią ze sobą współpracować.
Władza rodzicielska związana jest z prawem i obowiązkiem wychowania dziecka, sprawowania pieczy nad nim i nad jego majątkiem, a także związana jest z przedstawicielstwem ustawowym co wiąże się z obowiązkiem podejmowania decyzji za dziecko, które ze względu na swój wiek nie jest w stanie podejmować samodzielnych rozsądnych decyzji.
Doradca obywatelski poinformował panią Joannę, iż pozbawienie władzy rodzicielskiej to postępowanie sądowe, które następuje, gdy rodzic nie wykonuje swoich obowiązków wobec dziecka lub ich nadużywa, a jego dalsze sprawowanie władzy zagraża dobru dziecka. Sąd może orzec pozbawienie władzy rodzicielskiej w sytuacjach takich jak trwałe przeszkody (np. choroba, długi pobyt w więzieniu), nadużywanie władzy, rażące zaniedbania (np. przemoc, uzależnienia) czy trwałe nieinteresowanie się dzieckiem. Jest to środek ostateczny, a o jego orzeczeniu decyduje sąd opiekuńczy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. W przypadku pani Joanny może mieć zastosowanie przesłanka trwałego nieinteresowania się dziećmi. (Art. 111 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
W sytuacji wnioskowania o pozbawienie władzy rodzicielskiej, z powodu całkowitego braku kontaktu z drugim rodzicem, warto przedłożyć informację o braku wiedzy gdzie aktualnie drugi rodzic zamieszkuje i że przejawia całkowity brak zainteresowania.
Pozbawienie władzy rodzicielskiej oznacza utratę praw do podejmowania decyzji o życiu dziecka, np. dotyczących edukacji, leczenia czy zarządzania majątkiem, ale nie zawsze oznacza zakaz kontaktu z dzieckiem.
Doradca poinformował panią Joannę, iż w przypadku pozbawienia władzy rodzicielskiej ojca dzieci, opiekę nad dziećmi sprawuje matka.
Pozbawienie władzy rodzicielskiej nie zwalnia ojca z obowiązku płacenia alimentów na utrzymanie dziecka.
Podstawa prawna:
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Opracowała: Anna Pieślak-Hamerska
Porady Obywatelskie 
Człowiek się odpręża czytając.Mało który tekst sprawia, że zatrzymuję się na stronie na dłużej – ten się udał. Treść dobrze wyważona – nie za dużo, nie za mało. Są miejsca w sieci, gdzie się wraca – myślę, że właśnie tu znalazłem kolejne.
PolubieniePolubione przez 1 osoba