Do punktu NPO zgłosił się Pan Jan (65 lat) który zamierza przejść na emeryturę. Jak relacjonuje przeszło 15 lat przepracował w zakładzie komunalnym jako kominiarz. Dowiedział się od znajomych, że jego praca była pracą w warunkach szkodliwych dla zdrowia i z tego powodu będzie przysługiwać mu dodatek do emerytury. Zwraca się z pytaniem czy faktycznie jest to prawda.

Doradca na samym wstępie potwierdził panu Janowi, że faktycznie będzie mu przysługiwać rekompensata przyznawana w formie dodatku do kapitału początkowego. Należy jednak wytłumaczyć różnicę między pracą w warunkach szkodliwych a pracą w warunkach szczególnych. Pracami w szczególnych warunkach są prace o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości, co oznacza, że oba te elementy (znaczna szkodliwość dla zdrowia i znaczny stopień uciążliwości) muszą występować równocześnie. Praca w warunkach szkodliwych nie jest zatem tożsama z pracą w szczególnych warunkach. Konieczne jest bowiem, aby praca ta była równocześnie pracą o znacznej uciążliwości, a takie zostały rodzajowo wymienione w załączniku do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Istotne jest więc aby w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych udowodnić, poprzez dostarczenie świadectwa pracy, że przez minimum przez 15 lat wykonywało się pracę w warunkach szczególnych. Wykaz rodzajów takich prac znajduje się w w/w Rozporządzeniu.
Szczególne warunki pracy obejmują również m.in. pracowników zatrudnionych w:

1. górnictwie
2. hutnictwie i przemyśle metalowym
3. energetyce
4. chemii
5. transporcie i łączności
6. budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych
7. przemyśle lekkim
8. przemyśle poligraficznym
9. gospodarce komunalnej
10. rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym
11. zespołach formujących szkło
12. służbie zdrowia i opiece społecznej.

Doradca wytłumaczył panu Janowi, że rekompensata stanowi odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze i przysługuje osobom, które nie nabyły prawa do emerytury pomostowej.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego
pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze

Autor: Krzysztof Gaida