Zawiadomienie o wszczęciu egzekucji

Do punktu NPO zgłosiła się Pani Magda która otrzymała zawiadomienie o wszczęciu egzekucji przez komornika, jak relacjonuje posiada pożyczki których nie jest w stanie terminowo regulować.

Na wstępie doradca NPO wyjaśnił, że egzekucja komornicza to postępowanie mające na celu przymusową realizację świadczenia od dłużnika.

Doradca wyjaśnił Pani Magdzie, że jako dłużnik ma następujące uprawnienia w postępowaniu egzekucyjnym:
- wytoczenie powództwa przeciwegzekucyjnego,
- wniesienie zażalenia na postanowienie sądu o nadaniu klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu,
– złożenie skargi na czynność komornika,
- prawo do szczegółowych informacji na temat zadłużenia – komornik powinien wraz z zawiadomieniem przesłać kopię tytułu wykonawczego,
- prawo do obecności przy czynnościach egzekucyjnych.

W postępowaniu egzekucyjnym Pani Magda ma również obowiązki:
 -obowiązek współpracy z komornikiem,
- udzielanie wyjaśnień,
- nieutrudnianie czynności komornika,
- nieukrywanie swojego majątku,
- powiadomienia w terminie 7 dni komornika o każdej zmianie miejsca swego pobytu,
trwającej dłużej niż jeden miesiąc,
- zwrócenia wierzycielowi kosztów niezbędnych do celowego przeprowadzenia
egzekucji,
- należy złożyć komornikowi wykaz majątku w którym dłużnik musi ujawnić:

a) jakie ma źródła dochodu,
b) czy prowadzi działalność gospodarczą,
c) jakie posiada rachunki bankowe,
d) jakich ruchomości jest właścicielem, (np. samochody, biżuteria, meble)
e) jakich nieruchomości jest właścicielem,
f) czy przysługują mu jakieś wierzytelności lub inne prawa majątkowe,
g) jakie zobowiązania go obciążają np. alimenty, postępowania egzekucyjne
prowadzone przez innych komorników.

Należy pamiętać, że wykaz majątku składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, art. 233 Kodeksu karnego przewiduje karę pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Jeżeli natomiast dłużnik w tym przypadku Pani Magda bez usprawiedliwionej przyczyny nie złoży wykazu majątku, komornik może ukarać ją grzywną w wysokości do 2 000 zł.

W dalszej części doradca wyjaśnił jakie są uprawnienia komornika w postępowaniu egzekucyjnym:
- zajęcie i sprzedaż ruchomości (np. samochód) i nieruchomości (np. dom)
stanowiące własność dłużnika,
- zajęcie rachunki bankowe dłużnika, wierzytelności i inne prawa majątkowe,
- zajęcie wynagrodzenie za pracę, rentę, emeryturę oraz dochody z innych tytułów.
W tym miejscu należy jednak zaznaczy, że kwota wolna od zajęcia wynosi do 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy. A zatem w 2024 roku zmieni się ona dwukrotnie. W okresie od stycznia do lipca 2024 r. wynosi ona 3 181,50 zł (75% x 4 242 zł), natomiast w okresie od lipca do grudnia 2024 r. wyniesie 3 225 zł (75% x 4 300zł).
Również świadczenie emerytalne jest chronione kwotą wolą od potrąceń. W tym przypadku kwota wolna od zajęcia wynosi do 75% minimalnej emerytury. A zatem w 2024 roku wynosi ona 1 191,33 zł (75% z 1 588,44 zł) za każdy miesiąc.

Należy pamiętać że komornik nie może prowadzić egzekucji z przedmiotów urządzenia domowego niezbędnych dłużnikowi i jego domownikom. Szerzej wymieniona są one w art. 829 Kodeksu postępowania cywilnego.
Chronione przed zajęciem są:
- świadczenia rodzinne (np.: 800+),
- dodatki rodzinnych,
- dodatki porodowe,
- dodatki wypłacane sierotom,
 -zasiłki dla opiekunów,
- świadczenia wychowawcze,
- świadczenia integracyjnych,
- świadczenia uzyskiwanych w ramach pomocy społecznej.

Doradca wyjaśnił Pani Magdzie również jakie prawa w postępowaniu egzekucyjnym posiada wierzyciel tj. instytucja która udzielała jej pożyczek:
Wybór komornika – co do zasady wierzyciel ma prawo wyboru komornika który ma prowadzić egzekucję jego wierzytelności. Wyjątek stanowią sprawy dotyczące egzekucji z nieruchomości. Egzekucje z nieruchomości prowadzić może wyłącznie komornik na obszarze działania którego położona jest nieruchomość dłużnika.
Wierzyciel, dokonując wyboru komornika, składa wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji oświadczenie na piśmie, że korzysta z prawa wyboru komornika. Uzyskania informacji o przebiegu prowadzonych przeciwko jego dłużnikowi postępowań egzekucyjnych, które umożliwiają mu podjęcie obrony jego praw.
Dłużnik powinien zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji, niezależnie od wyniku tego postępowania.
Zlecenia poszukiwania majątku – podmiotem zobowiązanym do wskazania majątku dłużnika, z którego może być prowadzona egzekucja jest wierzyciel. Jeżeli wierzyciel nie posiada informacji na temat majątku dłużnika, może zlecić komornikowi poszukiwanie za wynagrodzeniem majątku dłużnika. W tym celu wierzyciel składa wniosek o treści np. „zlecam Komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika w trybie art. 797 ¹ Kpc.”

Podstawa prawna:
Kodeks postępowania cywilnego

Autor: Krzysztof Gaida

Skarga na czynności komornicze

Pan Józef odebrał korespondencję od komornika. Oprócz zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, kopii tytułu wykonawczego, wezwania do złożenia wykazu majątku, w korespondencji znalazł się formularz skargi na czynności komornicze. Pan Józef wie dlaczego komornik żąda od niego pieniędzy, gdyż jakiś czas temu za namową wnuka kupił telewizor na raty, które okazały się dla Pana Józefa za dużym obciążeniem i nie płacił ich w całości. Pan Józef nie wie co ma zrobić z formularzem skargi, ani jakie czynności komornicze ma skarżyć. Pan Józef zgłosił się w tej sprawie do doradcy obywatelskiego.

Z informacji przekazanych przez Pana Józefa wynika, iż nie kwestionuje on swojego zadłużenia i wie dlaczego komornik upomina się o zapłatę. Pan Józef nie unikał kontaktu z komornikiem i zaczął z większym zaangażowaniem regulować swoje zadłużenie, jednakże formularz skargi pozostawał dla Pana Józefa zagadką. 

Komornik prowadząc postępowanie egzekucyjne podejmuje szereg czynności takich jak np. zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, zajęcie wierzytelności, zajęcie wynagrodzenia, zajęcie rachunku bankowego, podział środków uzyskanych z egzekucji, ogłoszenia, doręczenia, zawieszenia postępowania czy umorzenie postępowania. 

Czynności komornicze i działalność komorników sądowych mogą podlegać weryfikacji. W przypadku powzięcia przekonania, zarówno przez dłużnika jak i wierzyciela, iż komornik dokonał swoich czynności w sposób nieprawidłowy, mogą oni wnieść na komornika skargę – skargę na czynności komornika.

Uregulowania dotyczące skargi na czynności komornicze znajdują się w art. 767 Kodeksu Postępowania Cywilnego – (dalej KPC). Skargę na czynności komornika wnosi się w terminie 7 dni od dnia dokonania skarżonej czynności do sądu rejonowego przy którym działa komornik lecz za pośrednictwem komornika, który dokonał zaskarżonej czynności. Następnie komornik w terminie trzech dni od dnia otrzymania skargi sporządza uzasadnienie zaskarżonej czynności i przekazuje je wraz ze skargą i aktami sprawy do właściwego sądu, chyba że skargę w całości uwzględnia.

Zgodnie art. 25 ust. 1 Ustawy o Kosztach Sądowych w Sprawach Cywilnych, skarga na czynności komornika podlega opłacie sądowej w wysokości 50 zł.

Skarga na czynność komornika powinna określać zaskarżoną czynność lub czynność, której zaniechano, jak również wniosek o zmianę, uchylenie lub dokonanie czynności wraz z uzasadnieniem.

Szczególnego podkreślenia wymaga fakt, iż skarga musi być zasadna. Dla wielu osób kontakt z komornikiem jest stresujący, zaś czynności dokonywane przez komorników nie rzadko bywają uciążliwe dla osób zadłużonych, nie mniej jednak dolegliwość czynności komorniczych sama w sobie nie jest podstawą do wniesienia skargi na czynności komornicze.  

Nie sposób wskazać wszystkich okoliczności kiedy złożenie skargi na czynności komornika będzie usprawiedliwione, ale takim przykładem może być np. zajęcie przez komornika wynagrodzenia za pracę w wysokości wolnej od potrąceń tj.  minimalnego wynagrodzenia za pracę, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych,  czy zajęcie całej emerytury. 

Możliwość wniesienia skargi na czynności komornicze może być pożyteczna, o ile faktycznie komornik w swoich czynnościach dokonał uchybień, nie powinna być jednak nadużywana, tylko dlatego, że subiektywnym zdaniem dłużnika, „komornik wyrządza dłużnikowi krzywdę ściągając należny dług”. 

W przypadku sprawy Pana Józefa na obecnym, czyli początkowym, etapie postępowania egzekucyjnego wniesienie skargi na czynności komornika nie jest zasadne. Póki co nie miało miejsce żadne uchybienie komornika. Pan Józef wie, iż faktycznie się zadłużył i jako uczciwy człowiek chce dług spłacić. Fakt, iż Pan Józef otrzymał formularz skargi wynika z przepisów prawa a dokładnie art. 767 §  32. KPC, zgodnie z którym komornik doręcza urzędowy formularz skargi dłużnikowi przy pierwszej czynności egzekucyjnej.

Wnosząc skargę na czynności warto pamiętać:

– skarga musi być zasadna, a nie oparta jedynie na subiektywnym „żalu do komornika” i chęci „dopieczenia” komornikowi;

– skarga wnoszona jest do sądu lecz za pośrednictwem komornika;

– skargę wnosi się w terminie 7 dni od dokonania czynności;

– skarga podlega opłacie sądowej w wysokości 50 zł.

Podstawa prawna:
Kodeks postępowania cywilnego
Ustawa o Kosztach Sądowych w Sprawach Cywilnych
Ustawa o Komornikach Sądowych.

Autor: Marek Ners