Do punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgłosiła się Pani Ania, która wraz z mężem i dwójką wspólnych dzieci zamieszkuje w lokalu socjalnym. Od około roku klientka ma bardzo złe relacje z mężem, który stosuje wobec niej przemoc psychiczną – krzyczy na nią, wyzywa ją, ubliża jej, grozi, izoluje oraz kontroluje. Sporadycznie mąż stosuje również przemoc fizyczną przejawiającą się w postaci popychania oraz uderzania. Zachowania te odbywają się w obecności dzieci, w związku z czym zarówno Pani Ania jak i jej dzieci znajdują się w trudnej sytuacji emocjonalnej. Pani Ania chciałaby odejść od męża, jednak nie ma środków finansowych na wynajęcie innego mieszkania. Słyszała, że są ośrodki pomagające kobietom doświadczającym przemocy, jednak nie chce narażać swoich dzieci na takie przeżycia i wolałaby aby to mąż opuścił mieszkanie.

W pierwszej kolejności doradca poinformował Panią Anię o możliwości uzyskania bezpłatnego wsparcia psychologicznego zarówno przez nią jak i jej dzieci. Przedstawił Pani Ani instytucje i organizacje udzielające wsparcia w sytuacji przemocy domowej oraz podał dane kontaktowe.  

Następnie doradca przedstawił procedurę Niebieskiej Karty i wyjaśnił jakie czynności mogą być podejmowane przez współpracujące ze sobą służby w sytuacji podejrzenia zaistnienia przemocy w rodzinie. Doradca wskazał, że podmiotami uprawnionymi do wszczęcia procedury są: policja, oświata, służba zdrowia, pomoc społeczna lub komisja rozwiązywania problemów alkoholowych. Doradca poinformował Panią Anię, że po zainicjowaniu procedury Niebieskiej Karty odbywa się spotkanie z osobą podejrzewaną o doznawanie przemocy oraz odrębnie z osobą podejrzewaną o stosowanie przemocy. Po spotkaniach zespół ocenia faktyczną sytuację w rodzinie i opracowuje plan pomocy, przekazując rodzinie wszelkie niezbędne informacje w jaki sposób i gdzie uzyskać pomoc. Następnie zespół monitoruje sytuację i może podejmować dalsze kroki. Zakończenie procedury jest możliwe w sytuacji ustania przemocy w rodzinie po zrealizowaniu planu pomocy albo po rozstrzygnięciu o braku podstaw do podejmowania działań.

Niezależnie od zainicjowanej procedury Niebieskiej Karty doradca poinformował, że osoba doznająca przemocy w rodzinie może skierować zawiadomienie na policji o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Doradca wskazał, że w uzasadnionych przypadkach policja może zastosować natychmiastowy nakaz opuszczenia lokalu mieszkalnego polegający na nakazaniu sprawcy okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że ponownie popełni on przestępstwo z użyciem przemocy wobec tej osoby. 

Doradca poinformował również, że jeżeli członek rodziny wspólnie zajmujący mieszkanie, swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy w rodzinie czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie to na postawie art. 11a Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie osoba dotknięta tą przemocą może żądać, aby sąd, zobowiązał go do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub zakazał zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia.

Pani Ania obawia się o bezpieczeństwo swoje i swoich dzieci i poprosiła o pomoc w przygotowaniu wniosku o nakaz opuszczenia mieszkania. W ostatnim czasie eskalacji uległy agresywne zachowania męża wobec rodziny. Pani Ania była na rozmowie u dzielnicowego, podczas której w rodzinie wszczęto procedurę Niebieskiej Karty a jako osobą podejrzewaną o stosowanie przemocy wskazano męża klientki. To dodatkowo rozzłościło męża Pani Ani i spowodowało, że sytuacja w domu stała się jeszcze bardziej napięta.

Doradca wspólnie z Panią Anią wypełnił wniosek o zobowiązanie osoby stosującej przemoc w rodzinie do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia i zakazanie zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia. Po przygotowaniu wniosku doradca poinformował, że Pani Ania powinna go złożyć w Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego, na terenie którego zamieszkuje. Doradca wskazał, że w Sąd niezwłocznie podejmie postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia jej wniosku, zatem już w trakcie trwania postępowania może zostać nałożony na męża nakaz opuszczenia mieszkania tak ażeby członkowie rodziny jak najszybciej mogli odzyskać należny im spokój.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku  o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Autorka: Marta Jeżykowska