Pani Joanna jakiś czas temu odziedziczyła niewielkie mieszkanie po zmarłej mamie. Po załatwieniu formalności związanych ze spadkobraniem, pani Joanna dowiedziała się w spółdzielni mieszkaniowej, że teraz powinna dokonać zmiany wpisu w księdze wieczystej. Pani Joanna do tej pory nie wiedziała w ogóle, czym jest księga wieczysta. Bardzo się zaniepokoiła. Umówiła się na spotkanie z doradcą, aby dowiedzieć się czym jest księga wieczysta i czy konieczne jest dokonywanie w niej zmian.

Doradca obywatelski wytłumaczył Pani Joannie, że księga wieczysta to podstawowy dokument umożliwiający ustalenie stanu prawnego nieruchomości. Rejestr Ksiąg  Wieczystych jest to rejestr, do którego dostęp jest publiczny. Oznacza to, że znając numer konkretnej księgi można sprawdzić kto jest właścicielem danej nieruchomości, oraz jaki jest jej status prawny. Każda księga wieczysta jest podzielona na cztery działy.

W pierwszym dziale zawarte są informacje ogólne dotyczące nieruchomości takie jak: adres, powierzchnia nieruchomości, ewentualnie liczba pięter jeśli jest to większy budynek.

 W drugim dziale zawarte są informacje dotyczące aktualnego właściciela nieruchomości. Jeżeli dana nieruchomość ma więcej niż jednego właściciela, ponieważ przykładowo była częścią masy spadkowej, wtedy w drugim dziale znajdziemy również informacje dotyczące wielkości udziałów poszczególnych właścicieli. 

W dziale trzecim księgi zawarte są informacje dotyczące praw i roszczeń związanych z nieruchomością, a więc potencjalnych obciążeń, przykładowo jeżeli jeden z właścicieli ma długi, wtedy komornik może dokonać wpisu w księdze wieczystej na ten temat.

Dział czwarty, w tym dziale znajdziemy informacje czy dana nieruchomość została obciążona hipoteką, a jeśli tak to w jakiej walucie oraz w jakiej wysokości.  

Księga wieczysta zakładana jest na wniosek właściciela nieruchomości, budynku lub gruntu. Lokal, który odziedziczyła Pani Joanna ma już założoną księgę. Aktualnie zmarła mama pani Joanny figuruje w księdze jako właściciel. Zatem Pani Joanna jako właścicielka mieszkania, powinna wystąpić z wnioskiem do sądu wieczystoksięgowego o zmianę wpisu w księdze poprzez wpisanie jej jako właścicielki. Wniosek taki należy złożyć do sądu właściwego miejscowo dla położenia danej nieruchomości. 

Księga figuruje w elektronicznym rejestrze dostępnym pod adresem :https://ekw.ms.gov.pl/eukw_ogol/menu.do

Właściciel nieruchomości powinien dopilnować, aby treść księgi wieczystej odzwierciedlała stan faktyczny, ponieważ ewentualne niezgodności mogą powodować utrudnienia przy obrocie nieruchomością lub przy uzyskaniu kredytu hipotecznego. Ujawnienie w księdze wieczystej obowiązujących praw leży zarówno w interesie właściciela nieruchomości, jak i osób mających określone prawa względem nieruchomości, szczególnie dlatego, że w przypadku ograniczonego prawa rzeczowego, prawo ujawnione w księdze wieczystej ma pierwszeństwo przed prawem nieujawnionym w księdze. Pani Joanna może, znając numer księgi wieczystej, sprawdzić wszystkie informacje w niej zawarte. W razie potrzeby może również wykonać papierowy wydruk informacji zawartych w księdze. 

Podstawa prawna:
Ustawa Księgi wieczyste i hipoteka Art.1,2,3,16,23,24,25,31,36

Autorka: Małgorzata Dąbrowska