Autor: kgaida700903306a

Bezpieczeństwo w sieci

25 listopada 2024

Do punktu zgłosiła się Pani Anna. Na internetowym portalu OLX wystawiła na sprzedaż narożnik, ku jej zadowoleniu mimo zaproponowanej dość wysokiej ceny, w krótkim czasie otrzymała wiadomość SMS od klienta. W jego treści nabywca przystał na zaproponowaną cenę jednak oświadczył, iż nie jest w stanie osobiście odebrać narożnika, wykupił jednak w firmie kurierskiej opcję transportu. Konieczne będzie jedynie aby Pani Anna zalogowała się na stronę kuriera przy użyciu przesłanego linku http://mojedhl.eu i gdy kurier potwierdzi przyjęcie zlecenia, klient przeleje Pani Annie umówioną kwotę tytułem zapłaty za narożnik. Pani Anna, z racji że nigdy w ten sposób niczego nie sprzedawała, postanowiła zwrócić się o pomoc.

Doradca obywatelski przestrzegł panią Annę aby pod żadnym pozorem nie klikała w przesłany przez rzekomego nabywcę link. Jest to bowiem próba oszustwa popularnie nazywana phisingiem – polegająca na działaniu mającym na celu zdobycie danych wrażliwych (poufnych), takich jak np. hasła do aplikacji banku. Najczęściej do phisingu wykorzystywana jest korespondencja mailowa i wiadomości SMS. Przestępcy podszywają się pod podmioty, które są nam znane, wykorzystując w tym celu np. serwisy społecznościowe, banki, systemy płatności, sklepy internetowe lub tak jak w tym przypadku stronę popularnej firmy kurierskiej. Doradca zwrócił uwagę na kilka zasadniczych różnic w adresie między prawidłową stroną kuriera a tą przesłaną przez oszustów. Prawidłowy adres strony to https://mojdhl.pl ten przesłany przez rzekomego klienta wygląda podobnie jednak różni się szczegółami http://mojedhl.eu Kliknięcie lub otworzenie przesłanego liku może powodować przekierowanie do fałszywej strony do logowania, celem pozyskania naszych danych. Wiadomość taką należy więc niezwłóczenie wykasować.

Korzystając z okazji doradca przybliżył pani Annie również inne popularne formy oszustw funkcjonujące w Internecie.

Oszustwo na „nigeryjskiego księcia” uznawane za najstarszy rodzaj oszustwa komputerowego. Polega on na wysłaniu za pośrednictwem maila obietnicy, uzyskania majątku od nieznanego wcześniej krewnego lub też prawnika działającego w imieniu zmarłego milionera w zamian za dokonanie płatności z góry określonej kwoty potrzebnej na „załatwienie formalności”.

Kradzież tożsamości – do tego typu przestępstw dochodzi najczęściej w taki sposób, iż sprawca za pośrednictwem maila przesyła ofertę atrakcyjnej pracy, nie wymagającej dużego wysiłku, bądź doświadczenia, z którą związane jest wysokie wynagrodzenie. Od potencjalnej ofiary wymaga się przesłania cv wraz z kopią dokumentów tożsamości, numeru konta bankowego. W przypadku spełnienia przez użytkownika wskazanych wymagań, sprawca posiada wszystkie informacje, aby posłużyć się tożsamością ofiary i wykorzystać je w celu popełnienia kolejnych przestępstw. 

Malware – to przestępstwo komputerowe, do którego wykorzystywane jest złośliwe oprogramowanie. Ma to miejsce najczęściej poprzez szpiegowanie w sieci, tzw. konie trojańskie, czy rejestrator klawiszy, a także wirusy.

Skimming – to przestępstwo polegające na nielegalnym skopiowaniu zawartości paska magnetycznego lub chipa karty płatniczej. Odbywa się to bez wiedzy posiadacza karty. Celem skimmingu jest stworzenie kopii dla realizacji płatności za towary i usługi lub wypłat z bankomatów bez wiedzy i zgody posiadacza karty.

Doradca wyczulił Panią Annę, że w sytuacji otrzymywania korespondencji od nadawców podających się za podmioty, z usług których korzysta np. banków, operatorów telekomunikacyjnych, należy dokładnie taką korespondencję przeczytać, zwrócić uwagę na jej treść, zawarte w niej linki, bądź przekierowania. Naszą czujność również powinno zwiększyć żądanie podawania loginów i haseł. Warto również zachować zdrowy rozsądek w sytuacji rzekomo wyjątkowo korzystnych ofert (pracy, sprzedaży), a także w przypadku korespondencji od nieznanych nam rzekomych krewnych lub innych osób.

Autor: Krzysztof Gaida

Przymusowe leczenie odwykowe

26 sierpnia 2024

Do punktu NPO zgłosiła się Pani Ewa, której maż nadużywa alkoholu. Pani Ewa zwróciła się z pytaniem czy możliwe jest skierowanie jej męża na przymusowe leczenie odwykowe.

Doradca NPO wyjaśnił, że, co do zasady, leczenie odwykowe jest dobrowolne, jednakże zdarzają się sytuacje, w których osoba uzależniona może zostać zobowiązana do podjęcia leczenia.

Pierwsze kroki w celu doprowadzenia do przymusowego leczenia, Pani Ewa powinna skierować do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Właściwa będzie ta komisja, na obszarze której ma miejsce zamieszkania lub przebywa osoba mająca zostać objęta procedurą przymusowego leczenia.

Komisja posiada uprawnienia do skierowania uzależnionej osoby na badania przeprowadzane przez biegłych mające na celu ustalenie czy dana osoba jest uzależniona oraz wskazania odpowiedniego zakładu leczniczego.

Wniosek do komisji może złożyć każda osoba i instytucja, która może udokumentować występowanie rozkładu życia rodzinnego, demoralizację małoletnich, uchylanie się od pracy albo systematyczne zakłócanie spokoju lub porządku publicznego. Wykazując naganne zachowanie męża, Pani Ewa powinna powołać się na przeprowadzone interwencje policji, pobyty w izbie wytrzeźwień, dokumentację lekarską, opinie psychologa lub wyroki w sprawie karnej.

Jeżeli Komisja uzna, iż wniosek o zastosowanie leczenia przymusowego był zasadny skieruje sprawę na drogę postępowania sądowego. Sprawę o przymusowe leczenie rozpoznaje Sąd Rejonowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby wobec której ma zostać zastosowane leczenie. W tym miejscu wskazać należy, iż sąd wszczyna postępowanie nie na wniosek rodziny osoby uzależnionej a na wniosek Komisji rozwiązywania problemów alkoholowych lub prokuratora.

Orzeczenie o obowiązku poddania się leczeniu zapada po przeprowadzeniu rozprawy. W razie nieusprawiedliwionego niestawiennictwa męża pani Ewy na rozprawę, sąd może zarządzić przymusowe doprowadzenie przez Policję. Rozprawa powinna odbyć się w ciągu miesiąca od dnia złożenia wniosku.

Po uznaniu przez sąd obowiązku poddania się leczeniu, sąd wezwie męża Pani Ewy, w stosunku do którego orzeczony będzie obowiązek poddania się leczeniu, do stawienia się dobrowolnie w wyznaczonej placówce leczniczej. W przypadku uchylania się od dobrowolnego stawiennictwa sąd zarządza przymusowe doprowadzenie przez Policję do wcześniej wskazanego zakładu leczniczego.

Sąd w swoim orzeczeniu nie ustala z góry terminu trwania przymusowego leczenia. Termin ten trwa tak długo, jak wymaga tego cel leczenia. Jednakże nie może on trwać dłużej niż dwa lata. O ustaniu obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu decyduje sąd na wniosek osoby zobowiązanej do leczenia. Kolejny obowiązek leczenia nie może zostać orzeczony wcześniej niż przed upływem 3 miesięcy od dnia ustania poprzedniego leczenia.

Doradca wskazał, że na czas trwania leczenia sąd może ustanowić nadzór kuratora nad mężem pani Ewy.. Ustanowienie kuratora powoduje, iż zobowiązany do leczenia ma obowiązek stawić się na wezwanie kuratora i wykonać polecenia jego lub sądu. Kurator ma prawo do złożenia wniosku w sprawie zmiany postanowienia, co do rodzaju zakładu leczenia odwykowego, czy też co do możliwości skrócenia obowiązku leczenia.

Podstawa prawna:
U S T AWA z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Autor: Krzysztof Gaida


	


	



				
					



			

			
		

	
	

		
Zasiedzenie nieruchomości

					

				5 sierpnia 2024			

			


	

		

Do punktu NPO zgłosił się pan Andrzej, który od bliżej nieokreślonego czasu prowadzi gospodarstwo rolne. Jak deklaruje, akt własności posiada tylko co do części ziemi, pozostałe grunty, jak deklaruje od zawsze były przez niego i jego rodziców uprawiane i nikt nie zgłaszał do nich roszczeń. Obecnie z uwagi na podeszły wiek zamierza sporządzić testament, zwraca się jednak z pytaniem czy możliwym jest pozyskanie gruntów, które uprawia a co do których nie posiada własności.





Doradca NPO krótko przybliżył klientowi instytucję zasiedzenia, wskazał, że jest to jeden ze sposobów nabycia własności. Dochodzi do niego na skutek używania cudzej rzeczy i traktowania jej tak, jak prawowity właściciel przez ściśle określony czas. 





Aby możliwe było zasiedzenie muszą być spełnione następujące przesłanki:





1. Konieczne jest posiadanie samoistne, które oznacza traktowanie siebie jako właściciela oraz zachowywanie się wobec innych osób tak jak właściciel. Oznacza to że zasiedzenie nie jest możliwe gdy posiadanie  jest zależne np. przy umowie dzierżawy lub najmu.





2. Konieczna jest ciągłość posiadania,





– posiadanie to musi trwać przez cały okres zasiedzenia, jednak przyjmuje się, że przemijająca przeszkoda w posiadaniu rzeczy nie powoduje przerwania posiadania, a co za tym idzie biegu zasiedzenia.





– przerwanie posiadania samoistnego nie powoduje także oddanie rzeczy w najem lub dzierżawę.





– co równie ważne do okresu posiadania można doliczyć okres posiadania poprzednika prawnego, czyli. np. swoich rodziców 





Kodeks cywilny przewiduje, iż w zależności od dobrej lub złej wiary posiadacza, celem stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości musi upłynąć okres 20 lat posiadania w dobrej wierze lub 30 lat posiadania w wierze złej. 





Z dobrą wiarą mamy do czynienia wówczas, gdy posiadacz władał nieruchomością, będąc w mylnym ale uzasadnionym okolicznościami przeświadczeniu, że jest właścicielem. 





Z kolei o złej wierze można mówić w sytuacji, gdy w momencie obejmowania nieruchomości we władanie posiadacz wiedział, że nieruchomość ta nie należy do niego.





Bieg powyższych terminów zasiedzenia rozpoczyna się od dnia objęcia rzeczy w posiadanie przez posiadacza samoistnego, który nie jest jej właścicielem. Z chwilą upływu powyższych terminów zasiedzenia nabywa się własność posiadanej rzeczy z mocy prawa.





Jeśli mowa o terminach zasiedzenia to trzeba zwrócić szczególną uwagę na to, że jeżeli właściciel nieruchomości, przeciwko któremu biegnie zasiedzenie jest małoletni, to zasiedzenie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem 2 lat od uzyskania pełnoletności przez właściciela.





Czasem mogą wystąpić zdarzenia, które przerywają bądź zawieszają bieg terminu zasiedzenia:





1. Przerwanie biegu terminu zasiedzenia następuje w przypadku podjęcia przez właściciela czynności procesowej zmierzającej do pozbawienia posiadacza posiadania – czyli właściciel wystąpi przeciwko posiadaczowi z roszczeniem, np. o wydanie rzeczy. W przypadku przerwania biegu terminu zasiedzenia, okres niezbędny do zasiedzenia należy liczyć od początku.





2. Z zawieszeniem biegu terminu zasiedzenia mamy natomiast do czynienia





    

  • między dziećmi a rodzicami przez czas trwania władzy rodzicielskiej,
    • 




  • między osobami nie mającymi pełnej zdolności do czynności prawnych a osobami sprawującymi opiekę lub kuratelę przez czas trwania opieki i kurateli, 
    • 




  • między małżonkami przez czas trwania małżeństwa, 
    • 




  • przez czas trwania siły wyższej uniemożliwiającej właścicielowi dochodzenie jego praw przed sądem. 
    • 






Zawieszenie terminu zasiedzenia trwa do czasu ustania przeszkody i oczywiście okresu posiadania prowadzącego do zasiedzenia nie wlicza się okresu, w którym bieg terminu był zawieszony. 





Zasiedzenie nieruchomości po spełnieniu wszystkich wyżej wskazanych warunków, następuje z mocy prawa, jednakże jego formalne potwierdzenie następuje w skutek wydania postanowienia Sądu. Należy zatem złożyć wniosek o stwierdzenie zasiedzenia do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości.





Doradca wskazał, że niezbędnymi dowodami i dokumentami do złożenia wniosku o zasiedzenie nieruchomości są: 





    

  • odpis z księgi wieczystej albo zaświadczenie o stanie prawnym wynikającym ze zbioru dokumentów (jeżeli księga wieczysta nie jest prowadzona),
    • 




  • wyrys z mapy ewidencyjnej nieruchomości wraz z wypisem z rejestru gruntów, 
    • 




  • informację organu podatkowego co do osoby posiadacza nieruchomości oraz osoby opłacającej podatek od nieruchomości i podatek rolny za okres objęty wnioskiem,
    • 




  • inne dowody na wykazanie posiadania samoistnego – np. dane świadków którzy mogą poświadczyć nieprzerwane posiadanie i jego zakres, itp.
    • 






Opłata od wniosku o stwierdzenia nabycia własności przez zasiedzenie jest stała, czyli niezależna od wartości nieruchomości i wynosi 2 000 zł.





W przypadku trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej można wnosić o zwolnienie od kosztów postępowania – należy złożyć stosowne oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.





Skutkiem stwierdzenia zasiedzenia jest utrata prawa własności przez dotychczasowego właściciela oraz stwierdzenie nabycia prawa własności przez dotychczasowego posiadacza samoistnego.





Po uprawomocnieniu się postanowienia sądu stwierdzającego zasiedzenie, fakt zasiedzenia należy zgłosić do urzędu skarbowego celem opłaty podatku od nabycia prawa w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego.





Podstawa prawna:
Kodeks cywilny





Autor: Krzysztof Gaida

	


	



				
					



			

			
		

	
	

		
Zawiadomienie o wszczęciu egzekucji

					

				17 czerwca 2024			

			


	

		






Do punktu NPO zgłosiła się Pani Magda która otrzymała zawiadomienie o wszczęciu egzekucji przez komornika, jak relacjonuje posiada pożyczki których nie jest w stanie terminowo regulować.





Na wstępie doradca NPO wyjaśnił, że egzekucja komornicza to postępowanie mające na celu przymusową realizację świadczenia od dłużnika.





Doradca wyjaśnił Pani Magdzie, że jako dłużnik ma następujące uprawnienia w postępowaniu egzekucyjnym:
- wytoczenie powództwa przeciwegzekucyjnego,
- wniesienie zażalenia na postanowienie sądu o nadaniu klauzuli wykonalności tytułowi  egzekucyjnemu,
 – złożenie skargi na czynność komornika,
-  prawo do szczegółowych informacji na temat zadłużenia – komornik powinien wraz z zawiadomieniem przesłać kopię tytułu wykonawczego,
- prawo do obecności przy czynnościach egzekucyjnych.





W postępowaniu egzekucyjnym Pani Magda ma również obowiązki:
 -obowiązek współpracy z komornikiem,
- udzielanie wyjaśnień,
- nieutrudnianie czynności komornika,
- nieukrywanie swojego majątku,
- powiadomienia w terminie 7 dni komornika o każdej zmianie miejsca swego pobytu,
trwającej dłużej niż jeden miesiąc,
- zwrócenia wierzycielowi kosztów niezbędnych do celowego przeprowadzenia
egzekucji,
- należy złożyć komornikowi wykaz majątku w którym dłużnik musi ujawnić:





a) jakie ma źródła dochodu,
b) czy prowadzi działalność gospodarczą,
c) jakie posiada rachunki bankowe,
d) jakich ruchomości jest właścicielem, (np. samochody, biżuteria, meble)
e) jakich nieruchomości jest właścicielem,
f) czy przysługują mu jakieś wierzytelności lub inne prawa majątkowe,
g) jakie zobowiązania go obciążają np. alimenty, postępowania egzekucyjne
prowadzone przez innych komorników.





Należy pamiętać, że wykaz majątku składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, art. 233 Kodeksu karnego przewiduje karę pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Jeżeli natomiast dłużnik w tym przypadku Pani Magda bez usprawiedliwionej przyczyny nie złoży wykazu majątku, komornik może ukarać ją grzywną w wysokości do 2 000 zł.





W dalszej części doradca wyjaśnił jakie są uprawnienia komornika w postępowaniu egzekucyjnym:
- zajęcie i sprzedaż ruchomości (np. samochód) i nieruchomości (np. dom)
stanowiące własność dłużnika,
- zajęcie rachunki bankowe dłużnika, wierzytelności i inne prawa majątkowe,
- zajęcie wynagrodzenie za pracę, rentę, emeryturę oraz dochody z innych tytułów.
W tym miejscu należy jednak zaznaczy, że kwota wolna od zajęcia wynosi do 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy. A zatem w 2024 roku zmieni się ona dwukrotnie. W okresie od stycznia do lipca 2024 r. wynosi ona 3 181,50 zł (75% x 4 242 zł), natomiast w okresie od lipca do grudnia 2024 r. wyniesie 3 225 zł (75% x 4 300zł).
Również świadczenie emerytalne jest chronione kwotą wolą od potrąceń. W tym przypadku kwota wolna od zajęcia wynosi do 75% minimalnej emerytury.  A zatem w 2024 roku wynosi ona 1 191,33 zł (75% z 1 588,44 zł) za każdy miesiąc.





Należy pamiętać że komornik nie może prowadzić egzekucji z przedmiotów urządzenia domowego niezbędnych dłużnikowi i jego domownikom. Szerzej wymieniona są one w art. 829 Kodeksu postępowania cywilnego.
Chronione przed zajęciem są:
- świadczenia rodzinne (np.: 800+),
- dodatki rodzinnych,
- dodatki porodowe,
- dodatki wypłacane sierotom,
 -zasiłki dla opiekunów,
- świadczenia wychowawcze,
- świadczenia integracyjnych,
- świadczenia uzyskiwanych w ramach pomocy społecznej.





Doradca wyjaśnił Pani Magdzie również jakie prawa w postępowaniu egzekucyjnym posiada  wierzyciel tj. instytucja która udzielała jej pożyczek:
Wybór komornika – co do zasady wierzyciel ma prawo wyboru komornika który ma prowadzić egzekucję jego wierzytelności. Wyjątek stanowią sprawy dotyczące  egzekucji z nieruchomości. Egzekucje z nieruchomości prowadzić może wyłącznie komornik na obszarze działania którego położona jest nieruchomość dłużnika.
Wierzyciel, dokonując wyboru komornika, składa wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji oświadczenie na piśmie, że korzysta z prawa wyboru komornika. Uzyskania informacji o przebiegu prowadzonych przeciwko jego dłużnikowi postępowań egzekucyjnych, które umożliwiają mu podjęcie obrony jego praw.
Dłużnik powinien zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji, niezależnie od wyniku tego postępowania.
Zlecenia poszukiwania majątku – podmiotem zobowiązanym do wskazania majątku dłużnika, z którego może być prowadzona egzekucja jest wierzyciel. Jeżeli wierzyciel nie posiada informacji na temat majątku dłużnika, może zlecić komornikowi poszukiwanie za wynagrodzeniem majątku dłużnika. W tym celu wierzyciel składa wniosek o treści np. „zlecam Komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika w trybie art. 797 ¹ Kpc.”





Podstawa prawna:
Kodeks postępowania cywilnego






Autor: Krzysztof Gaida

	


	



				
					



			

			
		

	
	

		
Pozew o rozwód

					

				20 Maj 2024			

			


	

		

Do punktu NPO zgłosiła się Pani Ewa, która od ponad dziesięciu lat jest w związku małżeńskim. Jej mąż około dwóch lat temu stracił pracę i był zmuszony wyjechać w celach zarobkowych do Niemiec. Początkowo regularnie raz, dwa razy w miesiącu przyjeżdżał do domu, przesyłał również część swojego wynagrodzenia partycypując w ten sposób w utrzymaniu domu oraz wychowaniu ich dziewięcioletniego syna. Obecnie, od blisko roku mąż ograniczył przyjazdy do Polski, sporadycznie przekazuje środki finansowe, powyższe tłumaczy znacznie droższymi kosztami życia w Niemczech oraz trudnościami w wyegzekwowaniu wynagrodzenia od niemieckiego pracodawcy. Pani Ewa nie wierzy mężowi i podejrzewa, że prowadzi „podwójne życie” z inną kobietą w Niemczech, zamierza się rozwieść. 





Na samym wstępie doradca NPO wyjaśnił Pani Ewie, że wyróżniamy dwa typy rozwodów: 





    

  • rozwód z orzeczeniem o winie. W takim przypadku sąd wskazuje, zależnie od okoliczności danej sprawy, iż za trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego ponoszą winę oboje małżonkowie lub tylko jeden z nich,
    • 




  • rozwód bez orzekania o winie, a więc bez wskazywania przez sąd, który ze współmałżonków ponosi winę za rozpad małżeństwa.
    • 






Aby sąd mógł wydać pozytywne orzeczenie w sprawie rozwodu, muszą uprzednio zaistnieć tzw. pozytywne przesłanki rozwodowe, obejmujące dwa warunki, powodujące, iż dalsze trwanie małżeństwa jest pozbawione sensu.





Między małżonkami musi dojść do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia, czyli muszą ustać trzy więzi które powodują trwanie małżeństwa :





    

  • więź duchowa czyli uczuciowa 
    • 




  • więź fizyczna czyli pożycie fizyczne
    • 




  • więź gospodarcza
    • 






Rozkład małżeństwa jest zupełny gdy doszło już do ustania wszystkich trzech więzi.





Doradca obywatelski wspomniał również o negatywnych przesłankach rozwodowych, stanowią je takie okoliczności, które uniemożliwiają orzeczenie przez sąd rozwiązania małżeństwa. Należą do nich: 





    

  • dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków, 
    • 




  • zasady współżycia społecznego, 
    • 




  • żądanie orzeczenia rozwodu przez małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia.
    • 






W przypadku żądanie orzeczenia rozwodu przez małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia należy pamiętać, że nie zawsze ta przesłanka musi stać na przeszkodzie w orzeczeniu rozwodu. Są od niej pewne wyjątki, które mogą spowodować orzeczenie rozwodu:





1. jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na rozwód, 





2. gdy odmowa zgody na rozwód drugiego małżonka jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Dzieje się tak w sytuacjach gdy drugi małżonek odmawia rozwodu w zamiarze swoistej zemsty, nienawiści do małżonka winnego.





W dalszej cześć doradca wyjaśnił gdzie należy złożyć pozew o rozwód.





Pozew o rozwód małżonek lub małżonkowie składają do sądu okręgowego, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.





Z uwagi na fakt, że w związku Pani Ewy jest małoletni syn, pozew rozwodowy powinien zawierać wnioski dotyczące: 





    

  • tego, któremu z małżonków należy powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej, 
    • 




  • jak mają wyglądać kontakty z małoletnimi dziećmi jednak tu należy zaznaczyć że nie jest to kwestia obowiązkowa, 
    • 




  • jaka ma być wysokość żądanych alimentów, 
    • 




  • w jaki sposób mają zostać uregulowanie zasady korzystania ze wspólnego mieszkania małżonków.
    • 






Na zgodny wniosek stron sąd może orzec o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków są możliwe.





Sąd może również dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.





W sytuacji gdy między stronami trwa spór i prawdopodobnym jest, że postępowanie rozwodowe będzie mogło trwać nawet kilka lat, wówczas zasadnym jest wnoszenie w pozwie o rozwód o zabezpieczenie roszczenia z pozwu poprzez 





a) zobowiązania drugiej strony do łożenia na czas trwania procesu określonej kwoty miesięcznie tytułem zaspokojenia potrzeb rodziny albo tytułem alimentów;





b) ustalenia miejsca zamieszkania małoletniego dziecka stron jako każdorazowe miejsce zamieszkania, np. matki dziecka; 





c) zabezpieczenie co do władzy rodzicielskiej.





Należy pamiętać, iż aby sąd mógł wydać postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia muszą zaistnieć przesłanki udzielenia zabezpieczenia, w dodatku przesłanki te muszą być spełnione łącznie, a są to: uprawdopodobnienie roszczenia oraz uprawdopodobnienie istnienia interesu prawnego w jego udzieleniu. 





Jednak w sprawach o alimenty podstawą zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia. 





Jeśli chodzi o koszty sądowe w sprawie rozwodowej, to sąd rozstrzyga o nich w wydanym wyroku. Od pozwu rozwodowego uiszczana jest stała opłata sądowa w wysokości 600 zł. Strona wnosząca pozew może złożyć wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych dołączając oświadczenie o stanie rodzinnym majątku, dochodach i źródłach utrzymania.





Dokumentacja, którą trzeba dołączyć do pozwu.  Przede wszystkim do pozwu o rozwód powinniśmy dołączyć oryginał odpisu aktu małżeństwa. Podobnie jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, należy załączyć także odpisy aktów urodzenia dzieci. Przy czym dla potrzeb sądu wystarczy odpis skrócony aktów stanu cywilnego. Koniecznie trzeba także załączyć dowód uiszczenia opłaty od pozwu o rozwód lub oświadczenie o stanie majątkowym i rodzinnym, w przypadku złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Warto także dołączyć dokumenty za pomocą, których możemy wykazać koszty związane z utrzymaniem dzieci oraz rachunki dowodzące ponoszone koszty. Będzie miało to znaczenie przy orzeczeniu o wysokości należnych alimentów.





W sytuacji, gdy pozew zawiera żądanie alimentów dla siebie załączamy także zaświadczenie o uzyskiwanych dochodach, deklaracje podatkowe oraz wykaz kosztów utrzymania wraz z rachunkami.





Podstawa prawna:
Kodeks rodzinny i opiekuńczy










Autor: Krzysztof Gaida

	


	



				
					



			

			
		

	
	

		
Ubezwłasnowolnienie

					

				6 Maj 2024			

			


	

		

Do punku NPO zgłosiła się Pani Barbara, której mąż jest uzależniony od alkoholu. W ramach majątku osobistego posiada on mieszkanie po zmarłych rodzicach, które jest obecnie wynajmowane. Uzyskane z najmu środki finansowe, mąż Pani Barbary przeznacza na zakup alkoholu, wskutek czego nie partycypuje w kosztach utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto, Pani Barbara podejrzewa, że jej mąż zaciąga zobowiązania w instytucjach pożyczkowych, wskutek czego może dojść do zadłużenia przedmiotowego mieszkania a w konsekwencji jego utraty. 





Doradca NPO przybliżył Pani Barbarze instytucję ubezwłasnowolnienie. Wskazał, że jest to instytucja prawa cywilnego, która wpływa na zdolność do czynności prawnych danej osoby, w tym przypadku jej męża. Kodeks cywilny wyróżnia: ubezwłasnowolnienie całkowite oraz częściowe. 





Warunki ubezwłasnowolnienia całkowitego





Osoba, która ma być ubezwłasnowolniona musi mieć skończone 13 lat, musi zaistnieć sytuacja, w której wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem.





Warunki ubezwłasnowolnienia częściowego





Osoba, która ma być ubezwłasnowolniona musi mieć ukończone 18 lat. Musi zaistnieć sytuacja, w której występuje choroba psychiczna, niedorozwój umysłowy albo inny rodzaj zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwo lub narkomania. Stan osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego. Potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw. 





Skutki ubezwłasnowolnienia





Czynność prawna dokonana przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych (tj. m.in. ubezwłasnowolnioną) jest nieważna. Wyjątek stanowią umowy należące do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego. W takim przypadku umowa staje się ważna z chwilą jej wykonania, chyba że pociąga za sobą rażące pokrzywdzenie osoby niezdolnej do czynności prawnych.





Osoby ubezwłasnowolnione częściowo mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych.





Poza określonymi wyjątkami do ważności czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązanie lub rozporządza swoim prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego. W przypadku osób ubezwłasnowolnionych częściowo będzie to kurator np. Pani Barbara.





Osoba ubezwłasnowolniona częściowo może bez zgody kuratora zawierać umowy należące do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego.





Podmioty, które mogą złożyć wniosek o ubezwłasnowolnienie:





    

  1. małżonek osoby, która ma być ubezwłasnowolniona,
    2. 




  2. jej rodzeństwo, 
    3. 




  3. przedstawiciel ustawowy czyli osoba, która z mocy przepisu prawa może działać w cudzym imieniu i ze skutkiem dla osoby, którą reprezentuje, 
    4. 




  4. krewni w linii prostej (dziadkowie, rodzice, dzieci, wnuki, prawnuki), krewni w linii prostej mają prawo wystąpienia z wnioskiem tylko, jeżeli osoba, której wniosek dotyczy, nie ma przedstawiciela ustawowego, 
    5. 




  5. Prokurator 
    6. 




  6. Rzecznik Praw Obywatelskich 
    7. 




  7. Rzecznik Praw Dziecka
    8. 




  8. sama osoba, której wniosek dotyczy 
    9. 






Uczestnikami postępowania o ubezwłasnowolnienie są z mocy samego prawa prócz wnioskodawcy:





    

  1. osoba, której dotyczy wniosek;
    2. 




  2. jej przedstawiciel ustawowy; 
    3. 




  3. małżonek osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie jeżeli jest zamężna; 
    4. 




  4. prokurator – uprawnienie to przysługuje na podstawie art. 7 KPC 
    5. 






Warto pamiętać, iż sprawy o ubezwłasnowolnienie należą do właściwości sądów okręgowych. Wniosek o ubezwłasnowolnienie składa się w sądzie okręgowym miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek. W braku miejsca zamieszkania właściwy będzie sąd miejsca pobytu. 





Postępowanie dotyczące ubezwłasnowolnienia nie ma charakteru spornego, jest postępowaniem nieprocesowym. W celu ubezwłasnowolnienia innej osoby konieczne jest wystąpienie z wnioskiem do sądu. We wniosku należy zawrzeć:





    

  • dane osobowe wnioskodawcy oraz osoby, której dotyczy ubezwłasnowolnienie,
    • 




  • informacje, jakie jest pokrewieństwo między osobą składającą wniosek a osobą, której dotyczy ubezwłasnowolnienie,
    • 




  • dane o stanie cywilnym osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona,
    • 




  • zaznaczenie, czy przedmiotem wniosku jest ubezwłasnowolnienie całkowite, czy częściowe,
    • 




  • informacje czy osoba, której dotyczyć będzie postępowanie, jest w stanie samodzielnie stawić się na rozprawę. 
    • 






Wniosek wymaga również odpowiedniego uzasadnienia, w którym należy opisać problem, który powoduje, że osoba nie może samodzielnie podejmować decyzji w swoim imieniu i wymaga kuratora (w przypadku ubezwłasnowolnienia częściowego) lub opiekuna (w przypadku ubezwłasnowolnienia całkowitego) tj. np.:





    

  • choroba psychiczna, 
    • 




  • alkoholizm, 
    • 




  • narkomania
    • 






W trakcie postępowania sąd wysłuchuje osobę, której dotyczy wniosek. Osoba, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, musi być zbadana przez biegłego lekarza psychiatrę lub neurologa, a także psychologa. Opinia biegłego powinna zawierać ocenę stanu zdrowia psychicznego lub zaburzeń psychicznych albo rozwoju umysłowego osoby, której dotyczy wniosek, a także umotywowaną ocenę zakresu jej zdolności do samodzielnego kierowania swoim postępowaniem i prowadzenia swoich spraw, uwzględniającą postępowanie i zachowanie się tej osoby. 





Po rozpoznaniu sprawy sąd może: 





    

  1. oddalić wniosek o ubezwłasnowolnienie, jeżeli uzna, że nie zachodzą przesłanki ubezwłasnowolnienia, lub
    2. 




  2. orzec o ubezwłasnowolnieniu całkowitym bądź częściowym.
    3. 






Orzeczenie w przedmiocie ubezwłasnowolnienia może zapaść tylko po przeprowadzeniu rozprawy. W postanowieniu o ubezwłasnowolnieniu sąd orzeka, czy ubezwłasnowolnienie jest całkowite, czy też częściowe i z jakiego powodu zostaje orzeczone.





Obecność prokuratora w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie ma zagwarantować, iż  prawa i wolności osoby, której wniosek dotyczy, będą należycie chronione. 





Kto może zostać opiekunem lub kuratorem osoby ubezwłasnowolnionej?





Opiekunem lub kuratorem może zostać osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, czyli pełnoletnia, nieubezwłasnowolniona oraz korzystająca z pełni praw publicznych. Ponadto, kandydat na opiekuna/kuratora powinien cieszyć się nieposzlakowaną opinią, stanem zdrowia pozwalającym na pełnienie funkcji opiekuna lub kuratora oraz nie może być karany za przestępstwo popełnione umyślnie.





Do obowiązków opiekuna prawnego należy:





dbanie o to, aby osoba ubezwłasnowolniona miała środki do życia, a w razie ich braku, dochodzenie dla niego odpowiednich świadczeń, dbanie, aby ubezwłasnowolniony miał zapewnioną właściwą opiekę lekarską, dbanie by ubezwłasnowolniony sobie nie zagrażał, nie szkodził i nie stwarzał zagrożenia dla innych osób.





Obowiązkiem kuratora jest:





opieka nad sprawami życiowymi i majątkiem osoby częściowo ubezwłasnowolnionej, podobnie jak opiekun prawny ma dbać o to, aby ubezwłasnowolniony częściowo miał środki do życia i zapewnioną opiekę lekarską. 





Do obowiązków opiekuna prawnego jak i kuratora nie należy ponoszenie jakichkolwiek nakładów i wydatków na rzecz podopiecznego. Zarówno opiekunowi prawnemu jak i kuratorowi Sąd opiekuńczy przyznaje, na jego żądanie stosowne wynagrodzenie. Pokrywane jest ono z dochodów lub majątku osoby, dla której opiekun lub kurator jest ustanowiony. Jeśli osoba ta nie ma odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie pokrywane jest ze środków publicznych i wypłacane przez ośrodek pomocy społecznej.





Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny 
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego





Autor: Krzysztof Gaida






	


	



				
					



			

			
		

	
	

		
Zniesienie współwłasności

					

				29 kwietnia 2024			

			


	

		






Do punktu NPO zgłosił się Pan Bartosz, który przed kilkoma laty w drodze darowizny otrzymał wspólnie z dwojgiem braci grunty rolne należące pierwotnie do jego rodziców. Z racji, że nie mieszka w rodzinnej miejscowości, nie interesował się przedmiotową nieruchomością, nie utrzymuje również kontaktów z rodziną. Obecnie pan Bartosz zamierza kupić mieszkanie i w tym celu zwraca się z pytaniem, jaka jest możliwość aby pozyskać środki finansowe z posiadanego udziału w nieruchomości rolnej. 





Doradca NPO wyjaśnił, że w tym przypadku mamy do czynienia ze współwłasnością w częściach ułamkowych.  Współwłasność ta powstaje gdy kilka podmiotów nabywa udziały w nieruchomości. 





Jeśli wielkości udziałów w prawie wspólności nie da się ustalić, to zgodnie z art. 197 Kc domniemywa się równość udziałów.





Jedną z głównych zasad współwłasności jest możliwość rozporządzania swoim udziałem przez każdego ze współwłaścicieli bez konieczności uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli. Co do zasadny każdy ze współwłasności może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Współwłaściciel może więc swój udział sprzedać, darować lub zbyć w inny sposób lub obciążyć go ograniczonym prawem rzeczowym np. hipoteką na swoim udziale w prawie wspólności. 





Są jednak pewne wyjątki od tej zasady. Art. 166 § 1 Kc – w razie sprzedaży przez współwłaściciela nieruchomości rolnej udziału we współwłasności lub części tego udziału pozostałym współwłaścicielom przysługuje prawo pierwokupu, jeżeli prowadzą gospodarstwo rolne na gruncie wspólnym. 





Należy również pamiętać o treści art. 199 Kc,  z którego wynika, że do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłasności.





Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem przez pozostałych współwłasności.





Zniesienie współwłasności





Sposoby zniesienia współwłasności:





Zgodnie z art. 210 Kc każdy ze współwłasności może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być jednak wyłączone przez czynność prawną na okres nie dłuższy niż 5 lat. Jednak w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na kolejne 5 lat. Przedłużenie to można ponowić, jednak nie można go przez czynność prawną wyłączyć całkowicie.





Prawo do zniesienia współwłasności nie ulega przedawnieniu.





Zniesienia wspólności można dokonać:





    

  • przed notariuszem
    • 




  • przed sądem
    • 











Zniesienie współwłasności przed notariuszem jest to sposób szybszy choć wiąże się z większymi opłatami. Jego zaletą jest możliwość ukształtowania praw przez współwłaścicieli w sposób dla nich najlepszy, ugodowy, jednak do zastosowania tej metody niezbędna jest zgoda i stawiennictwo u notariusza wszystkich współwłasności. 





Przewiduje się trzy sposoby zniesienia współwłasności:





a. podział w naturze,





b. przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych,





c. sprzedaż nieruchomości i podział kwoty uzyskanej ze sprzedaży zgodnie z udziałami





Należy pamiętać, że zniesienie wspólności może powodować powstanie obowiązku podatkowego. Każdorazowo należy zbadać czy w związku ze zniesieniem wspólności współwłaściciel nie nabył rzeczy o wartości rynkowej ponad wartość swojego udziału we współwłasności, ponieważ wysokość tego podatku zależy od wartości rynkowej udziału w rzeczy, nabytego ponad udział we wspólności – taki obowiązek podatkowy nie powstaje, jeśli uczestnicy dokonali podziału bez spłat i dopłat.





Koszty związane przed notariuszem oraz przed sądem





W przypadku zniesienia współwłasności przed notariuszem, koszty są uzależnione od wartości nieruchomości. Natomiast w przypadku złożenia wniosku do sądu podział wspólności podlega opłacie w wysokości 1 000 zł, a jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt zniesienia wspólności opłata wynosi 300 zł.





Niezbędne dokumenty do wszczęcia postępowania o zniesieni współwłasności przed sądem:





a. dokument, który stanowi tytuł prawny do nieruchomości – akt własności, umowa darowizny itp.,





b. aktualny odpis księgi wieczystej,





c. wypis z rejestru gruntów,





d. wyrys z mapy ewidencyjnej itp.,





c. inne w zależności do przedmiotu wspólności.





Postępowanie przed sądem o zniesienie wspólności toczy się w trybie nieprocesowym.





W czasie postępowania, gdy między stronami jest spór co do sposobu zniesienia wspólności lub co do wyceny lub co do wyceny poszczególnych składników majątkowych możliwe, że koniecznym będzie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy. 





W postępowaniu tym sąd orzeka w jaki sposób dokonuje podziału oraz orzeka wysokość ewentualnych spłat i dopłat.





Sądem właściwym do złożenia wniosku o zniesienie współwłasności jest sąd rejonowy wydział cywilny właściwy dla położenia rzeczy.





Postępowanie sądowe kończy się wydaniem postanowienia (orzeczenia) które jest zaskarżalne apelacją. 





Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny





Autor: Krzysztof Gaida