Autor: aastran

Czy warto zawierać umowę o rozdzielność majątkową?

5 Maj 2025

Do punktu zgłosiła się Pani Anna, która zastanawia się nad tym czy przed zawarciem związku małżeńskiego zawrzeć umowę o rozdzielności majątkowej, tzw. intercyzę. Pani Anna jest właścicielem mieszkania, a jej firma bardzo dobrze prosperuje. Natomiast jej przyszły mąż nie posiada żadnego majątku, a jego zarobki sięgają kwoty najniższej krajowej. Dodatkowo narzeczony Pani Anny ma też dosyć duże zobowiązania finansowe. Pani Anna zastanawia się czy warto taką umowę podpisać i czy rzeczywiście jej zawarcie ochroni jej majątek.

Czy warto zawierać umowę o rozdzielności majątkowej?

Rozdzielność majątkowa to umowa między małżonkami, która sprawia, że każdy z nich zarządza swoim majątkiem oddzielnie. Oznacza to, że wszystko, co każdy z małżonków zarobi lub kupi po zawarciu umowy, należy wyłącznie do niego. Dodatkowo długi jednego małżonka nie obciążają drugiego, a każdy małżonek samodzielnie decyduje o swoim majątku i nie potrzebuje zgody drugiego na sprzedaż nieruchomości czy wzięcie kredytu.

Rozdzielność majątkową można wprowadzić na dwa sposoby:

🔹 Dobrowolna intercyza przed lub po ślubie

  • Spisuje się ją u notariusza w formie aktu notarialnego.
  • Może być zawarta zarówno przed ślubem, jak i w trakcie małżeństwa.
  • Koszt intercyzy zależy od wartości majątku.

🔹 Rozdzielność majątkowa orzeczona przez sąd

  • Jeśli jeden z małżonków nie zgadza się na intercyzę, drugi może wnieść sprawę do sądu rodzinnego.
  • Sąd może ustanowić rozdzielność np. jeśli jeden z małżonków popadł w długi lub zaniedbuje wspólne finanse.
  • Jest to szczególnie ważne w przypadku ochrony przed egzekucją komorniczą.

Zawarcie przez strony umowy o rozdzielności majątkowej ma uzasadnienie w przedstawionym stanie faktycznym z uwagi na dysproporcję w zarobkach Pani Anny i jej przyszłego męża. 

Pamiętać należ, iż rozdzielność majątkowa nie oznacza braku wspólności w ogóle. Nawet przy rozdzielności majątkowej małżonkowie mogą:

🔹Mieć wspólne konto bankowe – jeśli chcą razem zarządzać wydatkami.
🔹 Kupować wspólne nieruchomości – ale będą one formalnie objęte współwłasnością, a nie wspólnością małżeńską.
🔹 Ustalić inne zasady finansowe – np. jeden z małżonków może wspierać drugiego
w utrzymaniu.

Rozdzielność nie oznacza braku obowiązku alimentacyjnego – nawet jeśli małżonkowie są finansowo niezależni, w przypadku rozwodu sąd może zasądzić alimenty na rzecz słabszego finansowo partnera.

Intercyzę można cofnąć w każdym czasie. Jeśli małżonkowie zdecydują się na ponowną wspólność majątkową, mogą:
✔Zawrzeć nową intercyzę u notariusza
✔ Złożyć wniosek do sądu (jeśli rozdzielność była ustanowiona sądownie).

Czynności te nie działają wstecz – majątek zgromadzony w czasie rozdzielności pozostaje majątkiem osobistym.

Poniżej kilka przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, regulujacych rozdzielność majątkową:

Art. 51 KRO „W razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później”.

Art. 511 KRO „Każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem”.

Art. 52 KRO „§ 1. Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej.

§ 1a. Ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej może żądać także wierzyciel jednego z małżonków, jeżeli uprawdopodobni, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków.

§ 2. Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu.

§ 3. Ustanowienie rozdzielności majątkowej przez sąd na żądanie jednego z małżonków nie wyłącza zawarcia przez małżonków umowy majątkowej małżeńskiej. Jeżeli rozdzielność majątkowa została ustanowiona na żądanie wierzyciela, małżonkowie mogą zawrzeć umowę majątkową małżeńską po dokonaniu podziału majątku wspólnego lub po uzyskaniu przez wierzyciela zabezpieczenia, albo zaspokojenia wierzytelności, lub po upływie trzech lat od ustanowienia rozdzielności”.

Podstawa prawna:
Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Autorka: Amanda Astran-Okonska

Czy w mediacji można pozbawić drugiego rodzica praw rodzicielskich?

7 kwietnia 2025

Do punktu zgłosiła się Pani Katarzyna, która chciałaby w drodze mediacji pozbawić praw rodzicielskich swojego byłego partnera. W jej ocenie działania podejmowane przez ojca dziecka zmierzają jedynie do eskalacji konfliktu, a dobro dziecka nie jest dla niego priorytetem. Pani Katarzyna chciałaby zrobić to w jak najszybszy sposób omijając postępowanie sądowe. 

Dlaczego w mediacji nie możemy pozbawić kogoś praw rodzicielskich?

Mediacja to skuteczny sposób rozwiązywania konfliktów między rodzicami, zwłaszczaw sprawach rozwodowych i dotyczących opieki nad dziećmi. Jednak nie wszystko można ustalić w mediacji – jednym z takich ograniczeń jest pozbawienie jednego z rodziców władzy rodzicielskiej.

Władza rodzicielska to zbiór praw i obowiązków rodziców wobec dziecka, obejmujących jego wychowanie, utrzymanie i reprezentowanie. Zgodnie z art. 95 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wychowania dziecka oraz kierowania nim, z poszanowaniem jego godności i praw.”

Sąd może pozbawić władzy rodzicielskiej, jeśli rodzic trwale i rażąco narusza swoje obowiązki, np. stosuje przemoc, zaniedbuje dziecko, nie interesując się nim. Zgodnie z art. 111 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego „Jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swoje obowiązki względem dziecka, sąd może ich tej władzy pozbawić.”

W drodze mediacji nie mamy możliwości pozbawienia drugiego rodzica władzy rodzicielskiej. Takie prawo ma jedynie sąd po przeprowadzeniu postępowania sądowego. 

Mediacja nie ma takiej mocy prawnej, ponieważ decyzję o pozbawieniu władzy rodzicielskiej podejmuje wyłącznie sąd. Zgodnie z art. 111 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego sąd rodzinny może orzec o odebraniu praw rodzicielskich. Pamiętać należy, iż władza rodzicielska to nie tylko prawo, ale i obowiązek rodzica. Nie można się jej „zrzec” ani „podpisać” ugody w tej sprawie. Prawo do dziecka nie jest prywatnym „ustaleniem” między rodzicami. Rodzic nie może dobrowolnie zgodzić się na utratę swoich praw – sąd musi zbadać, czy są ku temu podstawy.

Dlatego też, jeśli stan faktyczny wskazuje na to, iż prawa rodzicielskie powinny zostać odebrane jednemu z rodziców, niezbędnym jest w pierwszej kolejności złożyć wniosek do sądu rodzinnego. Np. w sytuacji gdy drugi rodzic jest agresywny, nie interesuje się dzieckiem, ma poważne problemy (np. uzależnienie), wniosek do sądu jest wskazany. Następnie wniosek ten należy w sposób prawidłowy uzasadnić, a więc opisać, dlaczego rodzic nie powinien mieć władzy rodzicielskiej (np. dowody na przemoc, zaniedbanie, brak kontaktu). Niezbędnym elementem wniosku jest dołączenie do niego dowodów potwierdzających wskazane we wniosku fakty, np. zeznania świadków, opinie psychologiczne, dokumenty dotyczące zaniedbań. 

Art. 95 § 1 KRO „§ 1. Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw”.

Art. 111 KRO § 1. „Jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców”.

Podstawa prawna:
Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Autorka: Amanda Astran-Okonska

Opieka naprzemienna ustalana w mediacji

27 Maj 2024

Do punktu zgłosiła się Pani Maria wraz z mężem. Celem wizyty było porozumienie się małżonków w zakresie sposobu sprawowania opieki nad ich wspólnym małoletnim dzieckiem. Pani Maria wraz z mężem są w trakcie rozwodu, nie chcą aby kwestie ich wspólnego dziecka były rozpatrywane przez Sąd. Niemniej jednak nie mają pewności co do zastosowania pieczy naprzemiennej. Oboje są bardzo zżyci z dzieckiem, nie chcą aby ich rozwód wpłynął w jakikolwiek negatywny sposób na ich relacje z małoletnim. Pani Maria prosi o przybliżenie takiej formy sprawowania opieki, a w dalszej przyszłości o możliwość przeprowadzenia postępowania mediacyjnego .

Opieka naprzemienna to model wychowawczy stosowany po rozwodzie lub separacji rodziców, w którym dziecko spędza czas z każdym z rodziców w równych lub zbliżonych proporcjach. Opieka ta dotyczy również dzieci pochodzących ze związków nieformalnych. Taki model ma na celu zapewnienie dziecku jak najbardziej równomiernego kontaktu z obojgiem rodziców, co może wspierać jego rozwój emocjonalny i psychiczny. Opieka naprzemienna jest coraz częściej preferowaną formą opieki nad dziećmi w wielu krajach, w tym także w Polsce, gdzie staje się coraz bardziej popularna i akceptowana zarówno przez strony, jak Sądy.
Każdy z modeli wychowawczych może być dobrowolnie ustalany w drodze mediacji. Zasady opieki naprzemiennej strony mają możliwość ustalania w ramach postępowania mediacyjnego tworząc samodzielnie schemat spotkań, wraz z jednoczesnym uregulowaniem innych kwestii, które w ocenie rodziców są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania dziecka w nowej rzeczywistości. Rodzice tworzą plan wychowawczy w którym zawarte są ww. elementy oraz ugodę mediacyjną. Ugoda zawarta przed mediatorem i zatwierdzona przez Sąd posiada walor mocy sądowej, umożliwiając tym samym stronom późniejsze egzekwowanie nierespektowanych elementów ugody.
Główne cechy opieki naprzemiennej:

  1. Równomierny podział czasu: Dziecko spędza porównywalne ilości czasu z każdym
    z rodziców, np. tydzień u jednego rodzica, tydzień u drugiego.
  2. Współpraca rodziców: Kluczowe jest, aby rodzice potrafili współpracować
    i komunikować się w sprawach dotyczących dziecka.
  3. Stabilność i rutyna: Ważne jest, aby dziecko miało stabilny harmonogram i rutynę,
    co pomaga mu w zaklimatyzowaniu się w dwóch domach.
  4. Elastyczność: Plan wychowawczy może być dostosowywany do potrzeb dziecka
    i okoliczności życiowych rodziców.
    Zalety opieki naprzemiennej:
    -zachowanie silnej więzi z obojgiem rodziców: Dziecko ma możliwość utrzymywania regularnego kontaktu z obojgiem rodziców, co jest korzystne dla jego rozwoju emocjonalnego.
    – sprawiedliwy podział obowiązków rodzicielskich: Obie strony mają równe szanse uczestniczyć w wychowaniu dziecka.
    -lepsze wsparcie emocjonalne: Dziecko może korzystać z wsparcia obu rodziców w
    różnych sytuacjach życiowych.
    • Wyzwania opieki naprzemiennej:
      -wysoka potrzeba współpracy: Wymaga od rodziców umiejętności współpracy i komunikacji, co może być trudne po rozwodzie.
      – potrzeba stabilności: dziecko potrzebuje stabilnego harmonogramu, co może być trudne do utrzymania przy zmiennych warunkach życiowych rodziców. Dziecko potrzebuje stabilizacji

Logistyka: Przemieszczanie się między dwoma domami może być logistycznie trudne i stresujące dla dziecka. Dlatego tak ważne jest aby strony współpracowały ze sobą i ewentualnie na bieżąco modyfikowały plan wychowawczy, co do problematycznych kwestii.
Sąd może orzec opiekę naprzemienną, jeżeli uzna, że jest to najlepsze rozwiązanie dla dobra dziecka. Decyzja sądu zależy od wielu czynników, w tym od zdolności rodziców do współpracy i zapewnienia dziecku stabilnych warunków życia. Dlatego też jeśli Sąd widzi, że rodzice są w stanie się porozumieć samodzielnie, w drodze mediacji, istnieje wówczas większe prawdopodobieństwo przekonania Sądu do zaproponowanego przez nas sposobu sprawowania opieki na dzieckiem. Opieka naprzemienna może być korzystnym rozwiązaniem dla dzieci i rodziców po rozwodzie, o ile obie strony są w stanie współpracować i utrzymać stabilny harmonogram. Choć wymaga to dużego zaangażowania i elastyczności ze strony rodziców, korzyści dla dziecka mogą być znaczące.

Autorka: Amanda Astran-Okońska

Umowa konkubencka

15 kwietnia 2024

Do punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgłosiła się Pani Katarzyna żyjąca w związku konkubenckim od 20 lat. Jej relacje z partnerem układają się poprawnie, ich życie nie odbiega niczym od życia małżonków. Pani Katarzyna i jej partner wspólnie pobudowali dom, zaciągając na ten cel kredyt hipoteczny, wspólnie wychowują dwójkę dzieci. Niemniej jednak z uwagi na fakt, że strony nie łączy związek małżeński, Pani Katarzyna chciałaby dowiedzieć się w jaki sposób mogą z partnerem uregulować wszelkie kwestie dotyczące podziału majątku, którego dorobili się wspólnie na przestrzeni lat. Ponadto Pani Katarzyna chciałaby uregulować kwestie dotyczące dziedziczenia, ewentualnej opieki, pełnomocnictw na wypadek choroby i wszelkich innych kwestii wynikających ze wspólnego życia.  

Informacje ogólne dotyczące umowy konkubenckiej

Wiele osób z różnych przyczyn nie chce zawierać związku małżeńskiego. Decydując się na życie w konkubinacie strony pozbawiają się tym samym możliwości regulowania prawem rodzinnym stosunków panujących pomiędzy nimi. Niemniej jednak brak chęci zawarcia związku małżeńskiego nie oznacza, że pomiędzy stronami nie panuje więź, czy to emocjonalna, czy materialna. Osoby żyjące w konkubinacie zazwyczaj funkcjonują jak we wspólnocie małżeńskiej, wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, powiększają swój dorobek życia, wychowują wspólnie dzieci. 

Obowiązujące przepisy nie regulują w żaden sposób konkubinatu. Jednak istnieje możliwość szczegółowego określenia warunków związku w jakim strony pozostają. To właśnie umowa konkubencka pozwala na zabezpieczenie stron nieformalnego związku określając tym samym zasady ich wspólnego życia w sposób analogiczny do związku małżeńskiego.  Pamiętać należy, że konkubinat nie wywołuje żadnych skutków prawnych w przeciwieństwie do małżeństwa. W związku małżeńskim powstaje wspólnota majątkowa, prawo do wzajemnego dziedziczenia z mocy samego prawa.
W konkubinacie taki stan rzeczy nie powstaje, dlatego też w takim przypadku chronić może przedmiotowa umowa zawarta pomiędzy partnerami nazywana, jak zostało wcześniej wskazane konkubencką lub kohabitacyjną.  

Kwestie dotyczące umowy konkubenckiej określone są w kodeksie cywilnym, jest to umowa nienazwana. Umowy takie charakteryzuje cecha swobody nazewnictwa oraz swoboda kształtowania treści według uznania stron. Jedynym obwarowaniem są obowiązujące przepisy prawa oraz zasady współżycia społecznego. 

Co można ustalić w umowie konkubenckiej?

Partnerzy w przedmiotowej umowie regulują w sposób dowolny zasady wspólnego pożycia mając na uwadze kwestie prawne oraz praktyczne. W umowie takiej strony mogą zawrzeć wszystko na czym im zależy, m.in. kwestie dotyczące dziedziczenia, obowiązku sprawowania opieki w przypadku ciężkiej choroby. Strony w umowie takiej mogą wyrazić zgodę na przyjęcie nazwiska partnera, jak również zawrzeć postanowienia w zakresie obowiązku alimentacyjnego lub renty alimentacyjnej, na wypadek wypowiedzenia lub rozwiązania umowy z winy jednego z nich. Umowa taka może zawierać uregulowania dotyczące sytuacji majątkowej i zasad wzajemnych rozliczeń pomiędzy partnerami, w tym ustanawiać współwłasność przedmiotów należących dotychczas do jednego z partnerów oraz przedmiotów nabywanych w czasie trwania związku konkubenckiego. Może ona również określać sposób sprawowania zarządu nad wspólnym majątkiem oraz wskazywać zasady jego podziału w razie rozpadu konkubinatu. Umowa ta może również bez żadnych przeszkód regulować kwestie związane z dokonywaniem spłaty wspólnie zaciągniętego kredytu, pożyczki czy też innych zobowiązań majątkowych. Umowa konsumencka może także rozliczać nakłady poniesione na rzeczy będące przedmiotem współwłasności, jak na przykład mieszkanie czy samochód. Strony umowy konkubenckiej mogą udzielić sobie wzajemnie pełnomocnictwa ogólnego do dokonywania czynności w odniesieniu do majątku wspólnego. Umowa konkubencka może zostać ustanowiona na czas określony lub czas nieokreślony. Wszelkie spory, jakie mogą wyniknąć na tle wykonywania umowy konkubenckiej,  rozpatrywane są przez odpowiedni wydział cywilny sądu powszechnego, choć strony mogą w umowie wskazać Sąd właściwy pod względem miejscowym.

Jak zawrzeć umowę konkubencką?

Przepisy nie przewidują żadnej szczególnej formy do zawarcia przedmiotowej umowy. Jednakże dla celów dowodowych, przede wszystkim dla potrzeb ewentualnego postępowania sądowego, powinna ona zostać nawiązana przynajmniej w formie pisemnej. Najlepiej, aby została ona zawarta w formie aktu notarialnego, dzięki czemu będzie miała postać bardziej sformalizowaną oraz większą moc dowodową. Jeśli w grę wchodzą kwestie dotyczące wspólnych nieruchomości, wówczas umowa taka powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego.

Autorka: Amanda Astran-Okońska

Mediacja – możliwość sprawniejszego przebiegu procesu rozwodowego

23 października 2023

Do Punktu Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego zgłosiła się Pani Alina oraz Pan Zbigniew. Pani Alina i pan Nowak są małżeństwem od 20 lat, mają wspólnie 10 letnią córkę Anię oraz majątek, który zgromadzili na przełomie tych kilkunastu lat wspólnego życia. Z uwagi na fakt, iż w ich małżeństwie od dłuższego czasu nie układa się najlepiej postanowili zakończyć swój związek przez rozwód. Pomimo rozpadu małżeństwa, ustania pomiędzy małżonkami więzi emocjonalnej i duchowej, dla dobra dziecka chcą uregulować wszystkie kwestie związane z małżeństwem z jak najmniejszym obciążeniem córki, mając na względzie jej komfort psychiczny i bezpieczeństwo. Pani Alina i pan Zbigniew przed złożeniem pozwu rozwodowego chcieliby uzyskać informację, czy mogą coś ustalić w drodze mediacji, tak aby proces przebiegł szybko i sprawnie. 

Czym jest mediacja?

Mediacja jest dobrowolnym i poufnym procesem rozwiązywania sporu, w którym niezależna osoba trzecia – mediator pomaga stronom znaleźć akceptowalne przez obie strony rozwiązanie konfliktu. Mediację prowadzi się na podstawie umowy o mediację albo postanowienia sądu kierującego strony do mediacji. Umowa może być zawarta także przez wyrażenie przez stronę zgody na mediację, gdy druga strona złożyła odpowiedni wniosek. W umowie o mediację strony określają w szczególności przedmiot mediacji, osobę mediatora albo sposób wyboru mediatora. Mediację prowadzi się przed wszczęciem postępowania, a za zgodą stron także w toku sprawy.

Jakie są zasady mediacji?

  • Dobrowolność – strony do mediacji przystępują dobrowolnie, beż żadnego przymusu. Z własnej woli strony zgłaszają chęć uczestniczenia w postępowaniu mediacyjnym, z którego mogą zrezygnować na każdym jego etapie, bez jakichkolwiek negatywnych konsekwencji. 
  • Bezstronność – zasad ta dotyczy osoby mediatora, który obowiązany jest traktować strony w sposób równorzędny. Każda ze stron ma równe prawa
    w mediacji, a efekt końcowy ma być zaakceptowany przez wszystkich uczestników. 
  • Poufność – cały przebieg postępowania mediacyjnego jest objęty tajemnicą. Wszystko co zostanie powiedziane zarówno na spotkaniach indywidualnych, jak
    i spotkaniu wspólnym, pozostaje do wiadomości jedynie stron oraz mediatora.  
  • Neutralność –  propozycje rozwiązania konfliktu są wypracowywane przez strony, bez propozycji ich rozwiązania przez mediatora. Mediator jest neutralny co do przedmiotu sporu, a warunki ugody są wspólnie wypracowywane przez strony. 
  • Akceptowalność –  strony muszą wyrazić zgodę na konkretnego mediatora,
    w sytuacji kiedy z jakichkolwiek względów, u którejkolwiek ze stron, wystąpi chęć zmiany osoby mediatora, istnieje taka możliwość. Jest to prawo stron którego nie można odmówić. 

Kto może wziąć udział w mediacji?

Strony będące w konflikcie. Dodatkowo podczas spotkania mediacyjnego stronom mogą towarzyszyć pełnomocnicy, po uprzednim wyrażeniu zgody przez drugą stronę, ma to na celu zachowanie równości stron. 

Jakie sprawy rodzinne można uregulować w drodze mediacji?

W sprawach o rozwód i separację sąd może skierować strony do mediacji w każdym stanie sprawy, by umożliwić stronom ugodowe załatwienie spornych kwestii dotyczących zaspokojenia potrzeb rodziny, alimentów, sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi oraz spraw majątkowych podlegających rozstrzygnięciu w wyroku orzekającym rozwód lub separację. W przedmiotowej sprawie strony mogą w drodze mediacji ustalić kwestie dotyczące kontaktów
z małoletnim dzieckiem, a także podział wspólnego majątku, tym samym skracając czas trwania postępowania rozwodowego.

Jakie dokumenty otrzymuje się po przeprowadzonej mediacji?

  • Ugoda mediacyjna – umową zawartą pomiędzy stronami konfliktu. Zawiera ona postanowienia mediacji wraz z rozwiązaniem konfliktu, które są korzystne dla obu stron. Przez podpisanie ugody strony wyrażają zgodę na wystąpienie do sądu z wnioskiem o jej zatwierdzenie, o czym mediator informuje strony.
  • Protokół z mediacji – zgodnie z art. 18312 Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1550) Z przebiegu mediacji sporządza się protokół,
    w którym oznacza się miejsce i czas przeprowadzenia mediacji, a także imię, nazwisko (nazwę) i adresy stron, imię i nazwisko oraz adres mediatora,
    a ponadto wynik mediacji. Protokół podpisuje mediator. Jeżeli strony zawarły ugodę przed mediatorem, ugodę zamieszcza się w protokole albo załącza się do niego. Strony podpisują ugodę. Niemożność podpisania ugody mediator stwierdza w protokole. Mediator doręcza stronom odpis protokołu.

Dodatkowo podczas mediacji może zostać sporządzony plan wychowawczy. Zgodnie z art. 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1359) Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Plan wychowawczy jest integralną częścią ugody zawartą pomiędzy stronami, niemniej jednak wola jego sporządzenia należy do stron. 

Co dalej gdy mediacja dobiegnie końca?

Jeżeli zawarto ugodę przed mediatorem, sąd, o którym mowa na wniosek strony niezwłocznie przeprowadza postępowanie co do zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem. Jeżeli ugoda podlega wykonaniu w drodze egzekucji, sąd zatwierdza ją przez nadanie jej klauzuli wykonalności; w przeciwnym przypadku sąd zatwierdza ugodę postanowieniem. Jeżeli ugoda dotyczy roszczeń objętych różnymi postępowaniami sądowymi, strony wymieniają w ugodzie te postępowania oraz wskazują sąd, który podejmie czynności przewidziane w poszczególnych sprawach, chyba że prowadziłoby to do naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej, mogącego skutkować nieważnością postępowania, lub właściwości wyłącznej. Odpis postanowienia o zatwierdzeniu ugody lub nadaniu ugodzie klauzuli wykonalności sąd doręcza pozostałym sądom wymienionym w ugodzie. Odpis postanowienia o zatwierdzeniu ugody lub nadaniu ugodzie klauzuli wykonalności stanowi podstawę do umorzenia postępowania w zakresie, w jakim dotyczy ono roszczeń objętych ugodą. Sąd odmawia nadania klauzuli wykonalności albo zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem, w całości lub części, jeżeli ugoda jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa, a także gdy jest niezrozumiała lub zawiera sprzeczności.

Na kanwie niniejszej sprawy wskazać należy, iż strony mogą zawrzeć ugodę mediacyjną w której uregulują między sobą kwestie dotyczące opieki nad małoletnią, jak również dokonają uzgodnień w zakresie podziału majątku wspólnego. Taką ugodę wraz z planem wychowawczym oraz protokołem strony mogą dołączyć do pozwu rozwodowego przyspieszając tym samym całą procedurę rozwodową. 

Podstawa prawna:
Kodeks postępowania cywilnego

Autorka: Amanda Astran-Okońska