Pan Marcin pozostaje ze swoją byłą partnerką w konflikcie. Po rozstaniu Pani Ewa złożyła do sądu wniosek o pozbawienie partnera władzy rodzicielskiej nad ich wspólnym, wówczas 4 letnim synem. Sąd postanowił, że miejscem zamieszkania Jasia na czas przeprowadzenia postępowania sądowego, będzie miejsce zamieszkania jego ojca. Panu Marcinowi zależy na właściwym rozwoju syna. Pan Marcin zgodził się więc, aby matka spędziła z dzieckiem 2 tygodnie w okresie wakacyjnym. Matka podpisała oświadczenie, że odda Jasia ojcu 10 sierpnia 2025 r. Pomimo upływu tego okresu dziecko jest ukrywane przez matkę, a ojciec jest pozbawiony kontaktu z aktualnie 6 letnim synem. Sprawę można więc zakwalifikować jako czyn stypizowany w art. 211 kodeksu karnego, tj. uprowadzenie rodzicielskie. Pan Marcin objechał wszystkie przedszkola w mieście i w końcu udało mu się ustalić, że matka zapisała syna do prywatnego przedszkola. Czy Pan Marcin może domagać się od dyrektorki przedszkola, aby umożliwiła mu kontakt z synem?
Pan Marcin trzykrotnie odwiedził przedszkole w którym, jak ustalił, przebywa jego syn. W czasie tych wizyt prosił Panią Dyrektor o możliwość spotkania z Jasiem, którego nie widział już od 3 miesięcy. Realizując rady otrzymane od doradczyni w punkcie nieodplatanej pomocy, za każdym razem tłumaczył dyrektorce, że kieruje się dobrem dziecka i chciałby, aby procedura odebrania go przebiegła w jak najłagodniejszy sposób dla Jasia. Dlatego też chce najpierw odbudować więź z synem. Pan Marcin chciałby również uniknąć stresującego dla dziecka siłowego odebrania go matce w obecności policji i kuratora. Powszechnie wiadomo, że w trakcie tego typu akcji najbardziej cierpi dziecko i może to skutkować traumą do końca życia.
Pan Marcin wręczył dyrektorce postanowienie Sądu Rodzinnego, zgodnie z którym sąd ustalił miejsce zamieszkania małoletniego przy ojcu. Sąd nadał ww. postanowieniu rygor natychmiastowej wykonalności.
Powołując się na treść art. 742 §3 k.p.c. pan Marcin wytłumaczył, że wniesienie przez matkę zażalenia na postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia nie wstrzymuje jego wykonalności, co oznacza, że ewentualne zaskarżenie orzeczenia przez drugą stronę nie może wstrzymać ani ograniczyć wykonania zabezpieczenia dotyczącego dziecka. Czyli nawet jeśli wyrok nie jest jeszcze prawomocny, to jest w pełni obowiązujący. Wskazał również, że zasadą generalną jest, że dopóki nie istnieje prawomocne orzeczenie sądu ograniczające władzę rodzicielską lub kontakty jednego z rodziców z dzieckiem, przedszkole ma obowiązek traktować oboje rodziców jednakowo. Oznacza to, że nie można – na podstawie ustnych zapewnień czy prywatnych konfliktów – zabronić jednemu z opiekunów odbioru dziecka z przedszkola.
W przypadku, gdy placówka otrzyma orzeczenie sądu rodzinnego, z którego wynika, że jeden z rodziców został pozbawiony lub ma ograniczone prawa rodzicielskie (np. w zakresie decydowania o miejscu pobytu dziecka lub kontaktów osobistych), wówczas placówka ma obowiązek bezwzględnego respektowania takiego orzeczenia. W takich sytuacjach należy wdrożyć odpowiednie procedury oraz poinformować i przeszkolić personel w zakresie ich stosowania.
Warto również pamiętać, że:
– przedszkole nie może samodzielnie interpretować treści orzeczenia sądu – jego postanowienia należy realizować zgodnie z literalnym brzmieniem;
– kopie orzeczeń sądowych powinny znajdować się w dokumentacji dziecka, a ich treść powinna być znana osobom odpowiedzialnym za wydawanie dziecka;
– w przypadku prób odebrania dziecka przez osobę, której prawa zostały ograniczone, należy niezwłocznie skontaktować się z dyrektorem placówki i – w razie potrzeby – z odpowiednimi służbami.
Pomimo przedstawionych argumentów dyrektorka przedszkola nie chała podjąć współpracy z Panem Marcinem. Z tego powodu Sąd Rodzinny został poinformowany o zachowaniu Pani dyrektor, a Pan Marcin złożył na nią skargę do Kuratorium Oświaty. Pan Marcin złożył również wniosek do Rzecznika Praw Dziecka.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r.. poz. 2809);
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568);
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025 poz. 383);
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043i 1160);
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. z 2001 r. Nr 61, poz. 624, z późn. zm.).
Autorka: Daria Jabłońska
Porady Obywatelskie 