Przejęcie długu innej osoby

Do doradcy obywatelskiego zgłosiła się pani Anna, która jest studentką. Pani Anna posiada spore długi na kwotę przekraczającą jej wartość mieszkania własnościowego. Pani Anna nie pracuje, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z alimentów od ojca. Pani Anna zgłosiła się do NPO z zapytaniem czy rodzice mogą przejąć jej zadłużenie?

Czy osoby trzecie mogą przejąć dług w oparciu o umowę zawartą pomiędzy wierzycielem i dłużnikiem a osoba trzecią. Zgodnie z taką umową osoba trzecia przejmuje dług dotychczas zobowiązanego, a ten zostaje z niego zwolniony. W przypadku przejęcia długu wymagane jest wyrażenie zgody przez wierzyciela lub dotychczasowego dłużnika.

W przypadku pani Anny przejęcie długu jest możliwe przez rodzinę, ponieważ pani Anna nie daje sobie rady z jego spłatą i jest to dla niej szczególnie stresująca sytuacja, bo obawia się, że gdy sprawa trafi do sądu a następnie do komornika może stracić mieszkanie. Tymczasem jeszcze na etapie przedsądowym czyli polubownym można pomóc pani Annie. Prawo polskie daje możliwość przejęcia długu i oficjalnego spłacania go za kogoś innego. W omawianej sytuacji, po przejęciu długu obowiązek spłaty przejdzie na rodziców pani Anny.

Zgodnie z treścią § 2 art. 519 Kodeksu cywilnego przejęcie długu może nastąpić poprzez umowę:

między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika. Oświadczenie dłużnika może zostać wówczas złożone którejkolwiek ze stron;
między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela. Oświadczenie wierzyciela może zostać wówczas złożone którejkolwiek ze stron. Co istotne, przejęcie długu będzie w tej sytuacji bezskuteczne, jeżeli wierzyciel nie wiedział, że osoba przejmująca dług jest niewypłacalna.

Umowa o przejęcie długu przez najbliższych członków rodziny, w tej sytuacji przez rodziców pani Anny powinna zostać zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Taka sama forma pisemna przejęcia długu przez najbliższych członków rodziny dotyczy zgody wierzycieli pani Anny. Najważniejszym bowiem elementem, od którego zależy skuteczne przejście odpowiedzialności za zadłużenie pani Anny, jest oświadczenie wyrażające zgodę na zmianę dłużnika przez wierzyciela.

Należy także zaznaczyć, że zmiana dłużnika nie wpływa na samo zobowiązanie. Osoba, która przejęła dług odpowiada w takim samym zakresie, jak dotychczasowy dłużnik. Przejęcie długu nie stanowi tzw. nowacji zobowiązania czyli nie jest umorzeniem tego długu.

Możliwość przejęcia długu pani Anny przez rodziców może być ograniczona w kilku sytuacjach. Mianowicie, przejęcie długu nie jest możliwe np. w przypadku niewypłacalności rodziców pani Anny, którzy zobowiązali się do przejęcia długu. Nie ma przy tym znaczenia, że niewypłacalność powstała po wyrażeniu zgody na przejęcie długu.