Pani Alina pracuje w firmie zatrudniającej 30 pracowników. Pani Alina nie przyjęła nowych warunków pracy i płacy zaproponowanych przez pracodawcę. Pani Alina wiedziała, że pracodawca ma kłopoty z płynnością finansową i jest zmuszony szukać sposobów ich rozwiązania jednak nie mogła przyjąć tak rażąco niekorzystnych zaproponowanych przez pracodawcę nowych warunków wynagrodzenia. Pani Alina zwróciła się do doradcy obywtaelskiego z pytaniem, czy przysługuje jej odprawa?
Doradca wyjaśnił pani Alinie, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników ma zastosowanie także do rozwiązania stosunku pracy w sytuacji, gdy następuje ono po dokonaniu wypowiedzenia zmieniającego tj. w rezultacie odmowy przyjęcia przez pracownika nowych warunków pracy lub płacy.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2018 r. poz. 1969 ze zm.) przepisy o wypowiadaniu stosunków pracy w ramach grupowego zwolnienia oraz przepisy o odprawie pieniężnej z tytułu rozwiązania stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia stosuje się odpowiednio w razie konieczności rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jeżeli przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie na mocy porozumienia stron, a zwolnienia w okresie nieprzekraczającym 30 dni obejmują mniejszą liczbę pracowników niż określona w art. 1 ustawy, tj.:
- 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników,
- 10% pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100, jednakże mniej niż 300 pracowników,
- 30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników.
Odprawa przysługuje pracownikowi jeżeli konieczność rozwiązania przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników stosunków pracy następuje z przyczyn niedotyczących pracowników o ile przyczyny te stanowią wyłączny powód uzasadniający wypowiedzenie stosunku pracy.
Jako „wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy” należy rozumieć sytuację, w której bez zaistnienia przyczyn niedotyczących pracowników nie zostałaby podjęta indywidualna decyzja o zwolnieniu pracownika (zob. wyrok SN z dnia 10 października 1990 r., I PR 319/90). Chodzi więc o sytuację, w której przyczyny rozwiązania stosunku pracy leżące po stronie pracownika (o ile występują) same w sobie nie stanowiłyby podstawy podjęcia decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy.
Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 stycznia 2009 r., II PK 108/08 (LEX nr 738347) odprawa pieniężna przysługuje pracownikowi nie tylko w przypadku wypowiedzenia definitywnego, ale również wypowiedzenia zmieniającego warunki zatrudnienia (warunki pracy lub płacy), gdy stosunek pracy został rozwiązany, ponieważ pracownik nie przyjął zaproponowanych mu przez pracodawcę nowych zmienionych warunków. Podkreślenia wymaga jednak, że Sąd Najwyższy w powołanym wyroku stwierdził również, że to, iż rozwiązanie stosunku pracy następuje w trybie wypowiedzenia zmieniającego, a nie w drodze wypowiedzenia definitywnego, ma jedynie znaczenie dla oceny, czy przyczyny z art. 1 ust. 1 ustawy o grupowych zwolnieniach stanowią wyłączny powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy.
Oznacza to, że odmowa przyjęcia nowych warunków pracy przez panią Alinę jako niekorzystnych dla niej, nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że przyczyny rozwiązania stosunku pracy leżą wyłącznie po stronie zakładu pracy i z tego powodu należy się pani Alinie odprawa pieniężna.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Autorka: Anna Pieślak-Hamerska
Porady Obywatelskie 