Pani Julia jest obywatelką Federacji Rosyjskiej i przebywa w Polsce legalnie od blisko 20 lat. Przed dwoma laty zmarł jej mąż, obywatel Polski. Pani Julia chciałaby złożyć wniosek o zezwolenie na pobyt stały rezydenta długoterminowego UE.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, wydanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE uprawnia do stałego pobytu w Polsce. Decyzja jest wydawana na czas nieoznaczony przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania cudzoziemca. Co ważne, karta pobytu jest ważna przez 5 lat, co oznacza, że co 5 lat dokument ten należy wymienić w ramach procedury wymiany karty. Nie trzeba natomiast składać kolejnego wniosku o wydanie zezwolenia.
Udzielenie przez wojewodę zezwolenia uprawnia cudzoziemca również do wykonywania pracy w Polsce bez konieczności uzyskania dodatkowych dokumentów. Osoba taka może również wykonywać pracę w innych krajach Unii Europejskiej, jednakże szczegółowe regulacje w tym zakresie określają same kraje członkowskie. Niemniej zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE uprawnia do podróżowania do innych krajów strefy Schengen.
Jakie są przesłanki udzielenia zezwolenia na pobyt stały rezydenta długoterminowego UE?
Pani Julia nie ma obywatelstwa polskiego, niemniej pozostawała w związku małżeńskim z obywatelem RP. Aby uzyskać zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, pani Julia- zgodnie z art. 211 § 1 pkt 1-3 ustawy o cudzoziemcach- musi wykazać, że przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej legalnie i nieprzerwanie co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku i spełnia łącznie następujące warunki:
1) posiada źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jej utrzymaniu;
2) posiada ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
3) posiada potwierdzoną znajomość języka polskiego.
W odniesieniu do posiadania stabilnego i regularnego dochodu wskazać należy, że strona ubiegająca się o wydanie zezwolenia musi z własnej inicjatywy wykazać, że w ciągu 3 lat przed złożeniem wniosku taki dochód uzyskiwała. Może to być zarówno wynagrodzenie uzyskiwane z tytułu umowy o pracę, jak i prowadzonej działalności gospodarczej czy świadczeń emerytalno- rentowych. Taka analiza dochodu przeszłego pozwala lub nie na założenie, że cudzoziemiec będzie uzyskiwał dochód w przyszłości i nie będzie stanowił obciążenia dla budżetu państwa. Przy czym niewielkie wahania dochodu nie muszą przesądzać o przyjęciu negatywnej oceny, co do możliwości uzyskiwania wymaganych dochodów w przyszłości.
Natomiast co do wykazania spełnienia drugiej z przesłanek koniecznym będzie złożenie aktualnej deklaracji ZUS RCA wraz z potwierdzeniem wysłania dokumentu do ZUS lub polisy ubezpieczeniowej z potwierdzeniem uiszczenia ostatniej składki.
Znajomość języka polskiego powinna zostać stwierdzona zaświadczeniem ukończenia w Polsce lub za granicą szkoły z polskim językiem wykładowym lub urzędowym poświadczeniem znajomości języka polskiego na poziomie B1.
Jak wygląda procedura uzyskania zezwolenia?
Po złożeniu dokumentów świadczących o spełnianiu przez cudzoziemca ustawowych przesłanek do wydania zezwolenia, jak i wniesieniu opłaty w kwocie 640 zł, wniosek rozpatruje wojewoda. Może on wydać decyzję odmowną jeśli wymagają tego względy bezpieczeństwa, porządku publicznego lub interes Polski. Od decyzji wojewody przysługuje odwołanie do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców, a w przypadku utrzymania zaskarżonego rozstrzygnięcia w mocy, wnioskodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Należy pamiętać, że wydanie pozytywnej decyzji nie następuje automatycznie, ale jest poprzedzone koniecznością poczynienia przez organ szeregu ustaleń dotyczących sytuacji osobistej cudzoziemca i weryfikacją dokumentów. Ponadto Pani Julia będzie musiała udokumentować tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Może to być akt własności lub umowa najmu. Ustawodawca ograniczył możliwość powoływania się na umowę użyczenia lokalu, chyba że użyczającym jest osoba najbliższa, o ile wykazane zostaną więzy pokrewieństwa.
Podstawa prawna:
Ustawa o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013 r. (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 35).
Autor: Adam Królak
Porady Obywatelskie 