Porady Obywatelskie

Do punktu NPO zgłosiła się Pani Monika zatrudniona na umowę o pracę, samotnie wychowuje niepełnosprawną córkę (15 lat). W rozmowie z koleżanką w przychodni usłyszała, że niektóre poniesione koszty na rehabilitację córki będzie mogła odliczyć od dochodu w deklaracji podatkowej za rok ubiegły. 

Doradca wyjaśnił, że faktycznie podczas składania deklaracji podatkowej za rok ubiegły jedną z możliwych ulg podatkowych jest ulga rehabilitacyjna. 

Wydatki jakie można odliczyć w ramach ulgi dzielą się na dwie grupy:

1. nielimitowane – wówczas podatnik będzie mógł odliczyć całą kwotę takiego wydatku,
2. limitowane – możliwe jest odliczenie kwoty, która uwzględnia „górny” lub „dolny” limit kwotowy.

Przed przybliżeniem czym są wydatki nielimitowane i limitowane doradca zaznaczył, że jest to katalog zamknięty, nie ma więc możliwości zaliczenia do ulgi podatkowej wydatków innych niż te wymienione poniżej. 

Wydatki nielimitowane to:

1. adaptacja i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb, które wynikają z niepełnosprawności;
2. przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb, które wynikają z niepełnosprawności;
3. zakup, naprawa lub najem wyrobów medycznych, które są wymienione w wykazie wyrobów medycznych określonym w przepisach wydanych na podstawie 38 ust. 4 ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz wyposażenia, które umożliwia ich używanie zgodnie z przewidzianym zastosowaniem 
4. zakup, naprawa lub najem indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności oraz wyposażenia umożliwiającego ich używanie zgodnie z przewidzianym zastosowaniem, niewymienionych w wykazie wyrobów medycznych określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 38 ust. 4 ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego;
5. zakup wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych, stosownie do potrzeb, które wynikają z niepełnosprawności;
6. odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym;
7. odpłatność za pobyt w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym;
8. odpłatność za pobyt opiekuna osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I grupy inwalidztwa lub dzieci niepełnosprawnych do lat 16, który przebywa z osobą niepełnosprawną na turnusie rehabilitacyjnym, w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego lub zakładzie rehabilitacji leczniczej;
9. odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne lub leczniczo-rehabilitacyjne;
10. opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I grupy inwalidztwa;
11. opłacenie tłumacza języka migowego;
12. kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia;
13. odpłatny przewóz osoby niepełnosprawnej – karetką transportu sanitarnego  osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa, oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16 – również innymi środkami transportu niż karetka transportu sanitarnego;
14. odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem: na turnusie rehabilitacyjnym, w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego, zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, na koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia, opiekuna osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I grupy inwalidztwa lub dzieci niepełnosprawnych do lat 16, który przebywa z osobą niepełnosprawną na turnusie rehabilitacyjnym lub w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, lub zakładzie rehabilitacji leczniczej.

Wydatki limitowane to:

1. zakup leków, o których mowa w ustawie Prawo farmaceutyczne, jeżeli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować stale lub czasowo te leki. W tym przypadku odliczeniu podlegają wydatki w wysokości różnicy pomiędzy wydatkami faktycznie poniesionymi w danym miesiącu, a kwotą 100 zł;
2. zakup pieluchomajtek, pieluch anatomicznych, chłonnych majtek, podkładów, wkładów anatomicznych – maksymalna kwota odliczenia wynosi 2 280 zł;
3. opłacenie przewodników osób niewidomych zaliczonych do I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa – maksymalna kwota odliczenia wynosi 2 280 zł;
4. utrzymanie psa asystującego, o którym mowa w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, tj. odpowiednio wyszkolonego i specjalnie oznaczonego psa, który ułatwia osobie niepełnosprawnej aktywne uczestnictwo w życiu społecznym – maksymalna kwota odliczenia w roku podatkowym wynosi 2 280 zł;
5. używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną albo dziecko niepełnosprawne, które nie ukończyło 16. roku życia – maksymalna kwota odliczenia w roku podatkowym wynosi 2 280 zł.

Doradca wytłumaczył, że w przypadku 

• wydatków nielimitowanych – podatnik może odliczyć kwotę wydatku, którą faktycznie poniósł
• wydatki limitowane ograniczone są kwotami wskazanymi powyżej.

Ważne jest to, że w przypadku wydatków częściowo sfinansowanych (dofinansowanych) odliczyć można jedynie różnicę pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą, którą osoba z niepełnosprawnością otrzymała w ramach dofinansowania lub która była zwrócona w jakiejkolwiek formie. Np. zakup ortezy wyniósł 600 zł, z czego udało się uzyskać dofinansowanie w wysokości 400 zł. W takim przypadku możliwe będzie odliczenie 200 zł.

Doradca wyjaśnił, że wysokość wydatków nielimitowanych, które podlegają odliczeniu w ramach ulgi, ustala się na podstawie dokumentów, które potwierdzają ich poniesienie. Mogą to być np. faktura, rachunek, dowód wpłaty na poczcie lub potwierdzenie przelewu bankowego, o ile wynika z nich kto, kiedy, komu, ile oraz za co zapłacił. Istotne jest to aby nie wyrzucać w/w dokumentów. Urząd Skarbowy może bowiem skontrolować podatnika. Ważne jest również to, aby faktura potwierdzająca poniesione wydatki była wystawiona na dziecko niepełnosprawne lub na rodzica, który utrzymuje dziecko niepełnosprawne. 

Wydatków limitowanych teoretycznie nie trzeba udowadniać. Jednak bezpieczniej jest również w tym zakresie mieć potwierdzenie ich poniesienia bowiem Urząd Skarbowy może wezwać podatnika na kontrolę.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa PIT) 

Autor: Krzysztof Gaida