Do punktu NPO zgłosiła się pani Maria, która jest wdową od trzech lat. Mąż w chwili śmierci był na emeryturze wojskowej. Pani Maria w chwili śmierci męża miała uprawnienie do własnej emerytury z ZUS, ale renta rodzinna przyznana jej po śmierci męża przewyższała jej świadczenie, więc zdecydowała się pobierać rentę po mężu. Dowiedziała się od znajomej, że jest możliwość starania się o rentę wdowią i w ten sposób mogłaby, chociaż w części, skorzystać ze swojego świadczenia. Pani Maria nie wie, czy uprawnienia do wojskowej renty rodzinnej uprawniają ją do renty wdowiej? Pytała też, jaka forma zbiegu świadczeń byłaby dla niej korzystniejsza?
Pani Maria została poinformowana przez doradcę, że faktycznie z dniem 1 stycznia 2025 roku weszły w życie nowe przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, które dadzą prawo do tzw. renty wdowiej. Jest to świadczenie, które umożliwia łączenie własnej emerytury lub renty (nie tylko wypłacanej przez ZUS) z częścią renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Wypłaty świadczeń rozpoczną się od 1 lipca 2025 r.
Warunki przyznania renty wdowiej
- Wiek: Kobiety muszą mieć skończone co najmniej 60 lat, a mężczyźni 65 lat;
- Wspólność małżeńska: Do dnia śmierci małżonka pozostawali we wspólności małżeńskiej.
- Prawo do renty rodzinnej: Nabycie prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn.
- Stan cywilny: Osoba nie może być w nowym związku małżeńskim.
Zawarcie nowego małżeństwa powoduje utratę prawa do renty wdowiej.
Do renty rodzinnej może mieć prawo również małżonka rozwiedziona lub pozostająca w separacji, jeśli udowodni, że bezpośrednio przed śmiercią współmałżonka otrzymywała od niego alimenty na podstawie porozumienia między rozwiedzionymi lub separowanymi (nie dotyczy to mężczyzny).
Ważne! Do uzyskania renty wdowiej liczy się uprawnienie do każdej renty rodzinnej.
Przepisy określają, że osoba starająca się o rentę wdowią może mieć uprawnienie do renty rodzinnej przysługującej nie tylko z ZUS, ale też wypłacanej przez inne organy emerytalne lub rentowe, na przykład rentę rodzinną dla rolników, wojskową rentę rodzinną, a także policyjną rentę rodzinną.
Wysokość świadczenia
Beneficjent ma dwie opcje do wyboru:
- Pobieranie 100% własnej emerytury lub renty oraz 15 % renty rodzinnej po zmarłym małżonku
- Pobieranie 100% renty rodzinnej oraz 15% własnej emerytury lub renty
Od 1 stycznia 2027 r. wskaźnik ten wzrośnie do 25%.
Limit wypłat
Łączna suma świadczeń nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. Obecnie najniższa emerytura wynosi 1 780,96 zł co oznacza, że maksymalna łączna kwota świadczeń to 5 342,88 zł. Kwota ta ulega zmianie w wyniku waloryzacji.
Procedura ubiegania się o rentę wdowią
Od 1 stycznia 2025 r. na stronach ZUS jest dostępny wniosek o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną. Można go złożyć w placówkach ZUS lub elektronicznie przez platformę Usług elektronicznych (PUE). W razie potrzeby pracownicy ZUS służą pomocą przy wypełnianiu wniosku.
Warto skorzystać z kalkulatora dostępnego na stronie ZUS, który pomoże w wyborze najkorzystniejszej opcji świadczenia lub wypełniając wniosek o rentę wdowią zaznaczyć, żeby ZUS dokonał dla nas obliczenia najkorzystniejszej opcji.
Podstawa prawna:
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Autorka: Monika Lisik
Porady Obywatelskie 