Pani Alina wraz z mężem przekazali córce darowiznę pieniężną w kwocie 100 000 zł. Darowizna została przekazana na rachunek bankowy córki. Pani Alina chciałaby się dowiedzieć jakie obowiązki podatkowe ma jej córka w związku z otrzymaną darowizną?
Doradca wyjaśnił pani Alinie, iż w przypadku podatku od spadku i darowizn wyróżnia się 3 grupy podatkowe:
grupa I – należą do niej: małżonek, zstępni (np. syn, córka, wnuki, prawnuki), wstępni (np. matka, ojciec, dziadkowie), pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha, teściowie. Kwota wolna od podatku dla I grupy podatkowej to 36 120 zł (od 1 lipca 2023 roku i obowiązuje nadal w 2024 roku);
grupa II – obejmuje zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych. Kwota wolna od podatku to 27 090 zł (od 1 lipca 2023 roku i obowiązuje nadal w 2024 roku);
grupa III – obejmuje innych nabywców, a kwota wolna od podatku stanowi 5 733 zł (od 1 lipca 2023 roku i obowiązuje nadal w 2024 roku).
W ramach grupy I wyróżnia się tzw. grupę 0. Należą do niej:
- małżonek,
- zstępni (np. syn, córka, wnuki, prawnuki),
- wstępni (np. matka, ojciec, dziadkowie),
- rodzeństwo,
- ojczym,
- macocha.
Darowizna w najbliższej rodzinie dla osób z zerowej grupy podatkowej uprawnia do zupełnego zwolnienia z podatku. Jeśli w 2024 roku wysokość darowizn przekroczyła kwotę 36 120 zł w przeciągu ostatnich 5 lat od danej osoby z I grupy podatkowej, konieczne jest jej zgłoszenie do właściwego urzędu skarbowego oraz dokładne udokumentowanie tej darowizny. Darowizna w najbliższej rodzinie powoduje konieczność zgłoszenia jej w odpowiednim urzędzie skarbowym na druku SD-Z2. Na zgłoszenie darowizny od osób z zerowej grupy podatkowej, podatnik ma pół roku od czasu otrzymania darowizny.
Zgłoszenia do urzędu skarbowego nie trzeba dokonywać jeżeli umowa darowizny została sporządzona przez notariusza. Wówczas obowiązek ten przechodzi na notariusza.
W omawianym przypadku, gdy przedmiotem darowizny są pieniądze, darczyńca powinien dokonać przelewu na konto bankowe lub wysłać pieniądze przekazem pocztowym – tak, jak zrobiła to pani Alina z mężem – w celu udokumentowania transakcji. Zwykłe wręczenie gotówki nie korzysta z omawianego zwolnienia – zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 3600/14.
Jeśli wartość darowizny jest niższa od kwoty wskazanego limitu, zawiadomienie urzędu nie jest wymagane. Należy pamiętać, iż w przypadku wartości wyższej niż kwota limitu, darowizna bez podatku będzie miała miejsce tylko wtedy, jeśli podatnik zgłosi fakt nabycia majątku. Trzeba jednak pamiętać, że ze zwolnienia z podatku od darowizny nie można korzystać częściej niż raz na 5 lat.
Podstawa prawna:
Kodeks cywilny
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn
Autor: Anna Pieślak
Porady Obywatelskie 