Do punktu NPO zgłosiła się Pani Ewa, której maż nadużywa alkoholu. Pani Ewa zwróciła się z pytaniem czy możliwe jest skierowanie jej męża na przymusowe leczenie odwykowe.
Doradca NPO wyjaśnił, że, co do zasady, leczenie odwykowe jest dobrowolne, jednakże zdarzają się sytuacje, w których osoba uzależniona może zostać zobowiązana do podjęcia leczenia.
Pierwsze kroki w celu doprowadzenia do przymusowego leczenia, Pani Ewa powinna skierować do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Właściwa będzie ta komisja, na obszarze której ma miejsce zamieszkania lub przebywa osoba mająca zostać objęta procedurą przymusowego leczenia.
Komisja posiada uprawnienia do skierowania uzależnionej osoby na badania przeprowadzane przez biegłych mające na celu ustalenie czy dana osoba jest uzależniona oraz wskazania odpowiedniego zakładu leczniczego.
Wniosek do komisji może złożyć każda osoba i instytucja, która może udokumentować występowanie rozkładu życia rodzinnego, demoralizację małoletnich, uchylanie się od pracy albo systematyczne zakłócanie spokoju lub porządku publicznego. Wykazując naganne zachowanie męża, Pani Ewa powinna powołać się na przeprowadzone interwencje policji, pobyty w izbie wytrzeźwień, dokumentację lekarską, opinie psychologa lub wyroki w sprawie karnej.
Jeżeli Komisja uzna, iż wniosek o zastosowanie leczenia przymusowego był zasadny skieruje sprawę na drogę postępowania sądowego. Sprawę o przymusowe leczenie rozpoznaje Sąd Rejonowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby wobec której ma zostać zastosowane leczenie. W tym miejscu wskazać należy, iż sąd wszczyna postępowanie nie na wniosek rodziny osoby uzależnionej a na wniosek Komisji rozwiązywania problemów alkoholowych lub prokuratora.
Orzeczenie o obowiązku poddania się leczeniu zapada po przeprowadzeniu rozprawy. W razie nieusprawiedliwionego niestawiennictwa męża pani Ewy na rozprawę, sąd może zarządzić przymusowe doprowadzenie przez Policję. Rozprawa powinna odbyć się w ciągu miesiąca od dnia złożenia wniosku.
Po uznaniu przez sąd obowiązku poddania się leczeniu, sąd wezwie męża Pani Ewy, w stosunku do którego orzeczony będzie obowiązek poddania się leczeniu, do stawienia się dobrowolnie w wyznaczonej placówce leczniczej. W przypadku uchylania się od dobrowolnego stawiennictwa sąd zarządza przymusowe doprowadzenie przez Policję do wcześniej wskazanego zakładu leczniczego.
Sąd w swoim orzeczeniu nie ustala z góry terminu trwania przymusowego leczenia. Termin ten trwa tak długo, jak wymaga tego cel leczenia. Jednakże nie może on trwać dłużej niż dwa lata. O ustaniu obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu decyduje sąd na wniosek osoby zobowiązanej do leczenia. Kolejny obowiązek leczenia nie może zostać orzeczony wcześniej niż przed upływem 3 miesięcy od dnia ustania poprzedniego leczenia.
Doradca wskazał, że na czas trwania leczenia sąd może ustanowić nadzór kuratora nad mężem pani Ewy.. Ustanowienie kuratora powoduje, iż zobowiązany do leczenia ma obowiązek stawić się na wezwanie kuratora i wykonać polecenia jego lub sądu. Kurator ma prawo do złożenia wniosku w sprawie zmiany postanowienia, co do rodzaju zakładu leczenia odwykowego, czy też co do możliwości skrócenia obowiązku leczenia.
Podstawa prawna:
U S T AWA z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Autor: Krzysztof Gaida
