Do doradcy obywatelskiego zgłosił się rozemocjonowany pan Piotr. Stwierdził on, że zgubił dowód osobisty. Obawia się, że ktoś zaciągnie w jego imieniu kredyt. Pan Piotr, bezzwłocznie po stwierdzeniu zaginięcia dowodu osobistego udał się do pobliskiego komisariatu policji celem ustnego zgłoszenia zgubienia dowodu osobistego. Oficer dyżurny odmówił przyjęcia zgłoszenia . Pan Piotr nie wie, co się stało z jego dowodem osobistym i obawia się o wykorzystanie jego danych do wyłudzenia kredytu lub pożyczki.
Obawy Pana Piotra związane z zagubieniem dowodu osobistego są uzasadnione. Utrata dowodu osobistego lub innego dowodu tożsamości może być wykorzystane przez przestępców m.in. do wyłudzenia kredytu, zakupów na raty, do wynajmowania mieszkań i kradzieży z nich wartościowego wyposażenia.
Utratę dowodu osobistego należy zgłosić jak najszybciej w dowolnym urzędzie gminy, urzędzie dzielnicy lub przez Internet. Panu Piotrowi oficer dyżurny Policji odmówił przyjęcia zgłoszenia ponieważ, według relacji pana Piotra, zaginięcie jego dowodu nie było związane z podejrzeniem popełnieniem przestępstwa np. z kradzieżą. Samo zgubienie dowodu osobistego nie jest wykroczeniem a tym bardziej przestępstwem. Policja przyjmie zgłoszenie utraty dowodu osobistego w sytuacji podejrzenia popełnienia przestępstwa.
Utratę dowodu może zgłosić każdy, kto zgubił dowód osobisty. Do zgłoszenia zaginięcia dowodu osobistego trzeba wypełnić formularz zgłoszenia lub uszkodzenia dowodu osobistego dostępnego w urzędzie gminy lub dzielnicy i wylegitymować się innym dokumentem potwierdzającym tożsamość. Utratę dowodu można również zgłosić przez Internet na stronie obywatel.gov.pl, jednak warunkiem skutecznego zgłoszenia tą drogą jest posiadanie profilu zaufanego na platformie ePUAP lub bezpiecznego profilu zaufanego.
Zgłoszenie utraty i uzyskanie nowego dowodu osobistego jest bezpłatne (czas oczekiwania na nowy dowód trwa do 30 dni od dnia złożenia wniosku).
Zgłoszenie zaginięcia dowodu osobistego i zgłoszenie nieuprawnionego wykorzystania danych osobowych skutkuje automatycznym zastrzeżeniem numery PESEL.
Pan Piotr nie jest pewien co się stało z jego dowodem osobistym. Nie może z całą pewnością stwierdzić, że go odnajdzie. Może on w takiej sytuacji zawiesić ważność swojego zaginionego dowodu na okres do 14 dni w urzędzie gminy lub dzielnicy. Po tym okresie, jeśli pan Piotr nie cofnie zawieszenia jego dowód osobisty straci ważność.
Ponieważ utracony dowód osobisty może trafić w ręce nieuczciwych ludzi, którzy wykorzystają go w do wyłudzenia kredytu lub zaciągnięcia innego zobowiązania finansowego na rzecz właściciela dowodu osobistego warto go również zastrzec w banku.
Wszystkie banki i wiele firm weryfikujących tożsamość klientów uczestniczy w systemie „Dokumenty Zastrzeżone”. Jednak nie wszystkie banki , banki spółdzielcze oraz SKOKI przyjmują zastrzeżenia dokumentów od wszystkich osób, niektóre zastrzegają tylko dokumenty swoich klientów.
Zastrzeżenie dowodu osobistego w banku powoduje, że dane dotyczące dowodu osobistego zastaną automatycznie przekazane do wszystkich instytucji uczestniczących w systemie „Dokumenty Zastrzeżone” zapobiegając użyciu go przez osoby nieuprawnione.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych;
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 grudnia 2023 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego, jego wydawania i odbioru oraz utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu;
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Autor: Radosław Sobiecki
Porady Obywatelskie 