Pan Henryk zmarł 2 miesiące temu. W chwili śmierci nie miał żadnego majątku a był zadłużony na ponad 500.000 zł, gdyż zaciągnął kredyty na rozwój firmy, która upadła w czasie epidemii Covid-19. Pan Henryk był wdowcem, miał tylko jednego syna – Ryszarda i 6-letniego wnuka – Teofila. Ryszard od 5 lat mieszka z rodziną w Wielkiej Brytanii. Chciałby jak najszybciej odrzucić spadek po ojcu. Martwi go jednak, że formalności mogą przedłużyć się ze względu na konieczność wystąpienia do sądu rodzinnego o zgodę na odrzucenie spadku w imieniu syna, co zajmuje dodatkowy czas. Pan Ryszard zgłosił się po poradę do doradcy obywatelskiego w celu ustalenia sposobu załatwienia tej sprawy?
W 2023 roku do Kodeksu cywilnego i kilku innych ustaw wprowadzono szereg zmian, mających na celu przyspieszenie i ułatwienie procedur spadkowych.
Jedną z tych zmian, które weszły w życie 15 listopada 2023 roku, jest uproszczenie procedury odrzucenia spadku przez rodziców w imieniu ich małoletnich dzieci. Dotychczasowa procedura wymagała uzyskania zgody sądu opiekuńczego przed złożeniem oświadczenia o odrzuceniu spadku, co wymagało dużo czasu i dodatkowych formalności. Obecnie, po wprowadzeniu nowych przepisów, wystarczy, że rodzic posiadający władzę rodzicielską złoży oświadczenie o odrzuceniu spadku przez dziecko przed notariuszem lub sądem, bez potrzeby uzyskiwania wcześniejszej zgody sądu opiekuńczego.
Warunek ten dotyczy sytuacji, gdy drugi rodzic również mający władzę rodzicielską zgadza się na odrzucenie spadku, a dziecko zostało powołane do spadku, w związku z tym, że jego rodzic wcześniej odrzucił ten spadek.
Zgoda sądu będzie jednak wymagana w braku porozumienia rodziców lub jeżeli inny zstępny rodziców tego dziecka przyjmuje spadek.
Ustawa w art. 1015 § 12 Kodeksu cywilnego przesądza o obowiązku złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego dziedziczenia. W wyniku zmian wprowadzonych w przepisach w 2023 roku, obecnie do zachowania ustawowego terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wystarczające będzie złożenie przed jego upływem wniosku do sądu o odebranie tego oświadczenia. Jeśli złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku będzie wymagało zezwolenia sądu, bieg terminu na złożenie oświadczenia ulegnie zawieszeniu na czas trwania postępowania w tym przedmiocie.
Doradca obywatelski poinformował pana Ryszarda, że jeśli on sam odrzuca spadek a matka Teofila jest zgodna co do tego, żeby odrzucić spadek w imieniu syna, wszystkie formalności związane z odrzuceniem spadku po ojcu w imieniu swoim i syna mogą załatwić jednego dnia u notariusza, po wcześniejszym umówieniu wizyty.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1615);
Kodeks rodzinny i opiekuńczy;
Kodeks cywilny;
Kodeks postępowania cywilnego.
Autorka: Beata Klimkiewicz
Porady Obywatelskie 