Pani Maria zawsze dbała, żeby jej mieszkanie było ubezpieczone. Jednak z powodu problemów rodzinnych i zawodowych pani Maria zapomniała, że termin obowiązywania polisy upłynął. I właśnie w tym czasie, w mieszkaniu pani Marii doszło do awarii. Pękł wężyk pod zlewem w kuchni i woda lała się kilka dni, o czym pani Maria nie wiedziała. Mieszkanie sąsiadki zostało poważnie zalane. Sąsiadka miała swoje ubezpieczenie i za wszystkie szkody zapłaciło jej towarzystwo ubezpieczeniowe. Ale ono teraz domaga się od pani Marii zwrotu kwoty wypłaconej sąsiadce. Pani Maria pyta, po co takie ubezpieczenie, skoro i tak musi za wszystko zapłacić? Firma ubezpieczeniowa sąsiadki przysłała wezwanie do zapłaty tytułem regresu. Pani Maria nie rozumie o co chodzi?
Doradca wyjaśnił pani Marii, że sprawca szkody, jeśli została dokonana z jego winy, może być zobowiązany do jej pokrycia, nawet gdy poszkodowany otrzymał odszkodowanie ze swojego ubezpieczenia majątkowego. Na tym właśnie polega roszczenie regresowe.
Występuje całe spektrum przypadków, w których roszczenie regresowe może mieć zastosowanie. W szczególności są to sytuacje, w których zniszczeniu ulega mieszkanie lub dom a do szkody doszło z winy sąsiada, posiadacza nieruchomości.
W praktyce regres firmy ubezpieczeniowej może wystąpić w następujących sytuacjach:
1. Gdy firma ubezpieczeniowa wypłaciła odszkodowanie swojemu ubezpieczonemu za szkodę, która została spowodowana przez osobę trzecią lub inny podmiot, który ponosi odpowiedzialność za szkodę. Firma ubezpieczeniowa może wtedy podjąć regres wobec tej osoby lub podmiotu, aby odzyskać wypłacone środki.
2. Gdy firma ubezpieczeniowa wypłaciła odszkodowanie za szkodę, która została spowodowana z winy ubezpieczonego. W takiej sytuacji firma ubezpieczeniowa może podjąć regres wobec swojego klienta, aby odzyskać wypłacone świadczenia.
W większości przypadków do wypłaty odszkodowań dochodzi w wyniku zalania pomieszczeń w budynkach wielolokalowych. Ale bywają też sytuacje, w których z winy posiadacza danego lokalu wybucha pożar, na skutek którego zniszczeniu ulegają inne mieszkania w danym budynku czy przenosi się on na sąsiednią posesję. Roszczenia regresowe mogą być bardzo wysokie. Dlatego warto mieć swoją polisę odpowiedzialności cywilnej, która będzie chroniła nas przez finansowymi skutkami wyrządzonych z naszej winy szkód, w tym również roszczeniami regresowymi.
Adresatem roszczeń regresowych może być sam posiadacz lokalu, z którego winy nastąpiło np. zalanie mieszkania. Jednak kluczowe w takiej sytuacji będzie wykazanie winy. Może się bowiem okazać, że należy ją przypisać firmie remontowo-budowlanej, której niestaranne działania spowodowały zalanie lokalu. Czasem za zalanie może nie odpowiadać posiadacz lokalu, ale administracja budynku, która odpowiada za konserwację pionów wodnych i kanalizacyjnych. Odpowiedzialny może być też producent sprzętu (np. pralki, zmywarki), którego awaria doprowadziła do przecieku.
Posiadacze lokali powinni pamiętać, że zgodnie z kodeksem cywilnym, do poszkodowanego należy wykazanie winy posiadacza lokalu. Ta zasada dotyczy też postępowań regresowych. Oznacza to, że ubezpieczyciel będzie musiał udowodnić, że dana szkoda powstała na skutek ich zawinionego zachowania – działania lub zaniechania. Może się przecież zdarzyć, że to innym podmiotom można będzie przypisać odpowiedzialność za szkodę, np. administracji czy firmie remontowej.
Aby dowieść winę sprawcy wystarczająca jest nie tylko wina umyślna, ale także chociażby najlżejszy stopień niedbalstwa. Może to być np. zaniechanie czynności związanych z regularnym sprawdzaniem stanu technicznego instalacji, przewodów czy wężyków, albo też niedokonanie ich wymiany, mimo iż były wyeksploatowane. Można znaleźć orzeczenia sądowe precyzujące, że należy je wymieniać na tyle często, żeby nie doszło do przecieków.
Doradca poinformował panią Marię, że może swoją sprawę dodatkowo skonsultować z Rzecznikiem Finansowym Rzecznik Finansowy (rf.gov.pl), aby upewnić się, że wina za szkodę leży po jej stronie, a nie po stronie np. administracji budynku.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks Cywilny
Autorka: Monika Lisik
Porady Obywatelskie 