Pani Helena jest w związku małżeńskim z Mieczysławem. Od wielu miesięcy pani Helena nie mieszka ze swoim mężem. Pani Helena jest w 6 miesiącu ciąży. Jednak ojcem dziecka nie jest małżonek, ale partner Paweł. Pani Helena trzy miesiące temu złożyła pozew rozwodowy. Pani Helena planuje dalsze życie z Pawłem, a dla niego ważne jest, aby nienarodzone jeszcze dziecko nosiło jego nazwiska. Pani Helena zwróciła się do doradcy obywatelskiego z pytaniem, czy może, zgłaszając narodziny dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego, nadać dziecku nazwisko biologicznego ojca?
Doradca obywatelski poinformował panią Helenę, że pozostając w związku małżeńskim nie jest możliwe ustalenie ojcostwa przez jej partnera na podstawie jej oświadczenia w Urzędzie Stanu Cywilnego. Zgodnie z art.62 par.1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy: „jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia, domniemywa się, że pochodzi ono od męża matki”. Dziecka nie może uznać jego faktyczny ojciec, zanim sąd nie orzeknie o zaprzeczeniu ojcostwa męża. Fakt bezpłodności męża lub braku możliwości kontaktów z nim pani Heleny (np. w związku z osadzeniem męża w zakładzie karnym), nie zwalnia z konieczności uzyskania wyroku sądu.
Pani Helena, chcąc aby jej dziecko nosiło nazwisko jej partnera, powinna w pierwszej kolejności po urodzeniu dziecka wnieść powództwo o zaprzeczenie ojcostwa jej męża i obalić ustawowe domniemanie, że urodzone dziecko jest dzieckiem jej męża. Dopiero w następnym kroku może dojść do uznania ojcostwa lub sądowego ustalenia ojcostwa, co oznacza uzyskanie wyroku sądu, że ojcem dziecka jest partner pani Heleny.
Z powództwem o zaprzeczenie ojcostwa może wystąpić pani Helena, jej mąż, dziecko po osiągnięciu pełnoletniości, a także prokurator. Partner pani Heleny, jako biologiczny ojciec, nie może wnieść pozwu o zaprzeczenie ojcostwa męża pani Haliny. Matka dziecka, zgodnie z art. 69 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa męża w ciągu roku od dnia, w którym dowiedziała się, że dziecko od niego nie pochodzi, nie później jednak niż do dnia osiągnięcia pełnoletności przez dziecko.
Pozew o zaprzeczenie ojcostwa należy złożyć do Wydziału Rodzinnego i Nieletnich Sądu Rejonowego właściwego według miejsca zamieszkania pozwanego. Opłata sądowa, którą należy wnieść wraz ze złożeniem wniosku, wynosi 200 złotych.
W sytuacji pani Heleny przedstawienie wyroku sądowego zaprzeczającego ojcostwu jej męża pozwoli jej partnerowi na uznanie dziecka i zgłoszenie tego faktu w Urzędzie Stanu Cywilnego.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. kodeks rodzinny i opiekuńczy
Autor: Radosław Sobiecki
Porady Obywatelskie 