Wyłączenie sędziego w procesie cywilnym – kiedy jest to możliwe?

Pan Andrzej twierdzi, że sędzia, który rozpatrywał sprawę sądową o ustalenie wysokości alimentów na jego córkę, pozostaje w zażyłości z jego byłą partnerką. W apelacji złożonej do Sądu II instancji wskazał, że tę zażyłość zauważył dopiero na rozprawie kończącej postępowanie w I instancji, w czasie której sędzia ogłosił treść wyroku. Czy Pan Andrzej mógł złożyć taki wniosek dopiero na etapie apelacji? 

Wniosek o wyłączenie sędziego złożony przez Pana Andrzeja na podstawie art. 49 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023, poz.1550, dalej: k.p.c.) należy uznać za spóźniony. Pozwany w toku postępowania przed Sądem I instancji nie składał wniosku o wyłączenie sędziego. Okoliczności dotyczące tej kwestii podniósł dopiero w uzasadnieniu apelacji. 

Zgodnie z przyjętym orzecznictwem, „wniosek o wyłączenie sędziego powinien być złożony przed przystąpieniem do rozprawy, a więc zwykle przed pierwszym posiedzeniem jawnym wyznaczonym na rozprawę. Jeżeli osoba legitymowana do wniesienia wniosku składa go później, musi uprawdopodobnić, że także przyczyna wyłączenia powstała później albo że później stała się jej znana. Przystąpienie do rozprawy następuje w chwili, w której strona demonstruje swoje uczestnictwo w niej, zajmując jakiekolwiek stanowisko w jakiejkolwiek kwestii procesowej lub merytorycznej. Dla osoby wstępującej do sprawy w toku postępowania (np. art. 194 i n. lub art. 510 par 1) termin złożenia wniosku o wyłączenie upływa w chwili przystąpienia do najbliższej rozprawy, tj. pierwszej, w której może ona wziąć udział. W wyroku Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazano, że spóźniony jest także zgłoszony w postępowaniu apelacyjnym wniosek strony o wyłączenie sędziego orzekającego w sądzie I instancji”. 

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023, poz.1550, dalej: k.p.c.)Wyrok SN z 16 czerwca1965 r. III CR 95/65;
Wyrok SN z 1 lipca1998 r., sygn. I PKN 222/98.

Autorka: Daria Jabłońska


Dodaj komentarz

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.