Pan Tadeusz (76 l.) z powodu choroby neurologicznej, 20 lat temu uzyskał orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym, na czas nieokreślony. 3 lata temu pojawiły się u niego również problemy kardiologiczne, w konsekwencji których wszczepiono mu by-passy serca. Przewlekła choroba serca postępuje, niedługo czeka go kolejna operacja. Mieszka z żoną, która choruje na nadciśnienie tętnicze. Obydwoje są zdani na pomoc ich córki. Niedawno Pan Tadeusz uzyskał informację, że jego orzeczenie o niepełnosprawności jest już nieważne. Kazano mu złożyć wniosek o wydanie nowego orzeczenia. Po złożeniu wymaganych dokumentów Członek Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności skontaktował się jedynie telefonicznie z córką Pana Tadeusza. Na tej podstawie orzeczono zaocznie, iż Pan Tadeusz jest niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym. W orzeczeniu zostało wskazane, że nie wymaga stałej opieki i pomocy innych osób w pełnieniu ról społecznych i codziennej egzystencji. Pan Tadeusz jest przekonany, że jego niepełnosprawność jest w stopniu znacznym. Ma problemy z samodzielnym poruszaniem się nawet po swoim mieszkaniu, ponieważ ze względu na chorobę traci równowagę. Ciężko mu jest przypomnieć sobie wydarzenia sprzed kilku dni. Pan Tadeusz pyta, czy może złożyć odwołanie od wydanej decyzji w zakresie orzeczonego stopnia niepełnosprawności?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, od orzeczenia wydanego przez powiatowy/miejski zespół przysługuje odwołanie do wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności w terminie 14 dni od otrzymania orzeczenia. Odwołanie należy wnieść do organu, który wydał zaskarżane orzeczenie. Miejski zespół prześle to odwołanie wraz z aktami sprawy w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. W ciągu tego terminu miejski zespół ma prawo do samokontroli wydanych i zaskarżonych orzeczeń. Realizacja tego uprawnienia polega na tym, że jeżeli miejski zespół uzna, iż odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie to wyda orzeczenie, w którym uchyli lub zmieni zaskarżone orzeczenie. Warto skonsultować treść odwołania z doradcą obywatelskim oraz starać się uzyskać aktualne zaświadczenie lekarskie. W odwołaniu Pana Tadeusz powinien podkreślić, że jego stan zdrowia znacznie się pogorszył względem roku 1999. Powinien zaznaczyć, że spełnia on przesłanki świadczące o tym, że jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, tj. w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób. W tym miejscu należy wskazać, że niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.
Pan Tadeusz, w uzasadnieniu odwołania, może podać przykłady uzasadniające, że samodzielna egzystencja jest niemożliwa, tj. samodzielne udanie się na zakupy grozi tym, że może on stracić równowagę i upaść, nie jest też możliwe, aby mógł się samodzielnie przemieszczać niosąc pełną torbę zakupów. Niebezpieczna byłaby próba przygotowania sobie posiłku, korzystania ze sprzętów gospodarstwa domowego oraz wykonywania innych podstawowych czynności. Codzienna egzystencja pana Tadeusza jest możliwa jedynie dzięki pomocy córki i 78-letniej chorej na nadciśnienie tętnicze żony. Pan Tadeusz może wnioskować o przeprowadzenie komisji lekarskiej w trybie stacjonarnym. Na zakończenie doradczyni wytłumaczyła, że również od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności będzie można złożyć odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Takie odwołanie należy wnieść za pośrednictwem wojewódzkiego zespołu, który je wyda. Należy pamiętać, że w postępowaniu odwoławczym wojewódzki zespół, podobnie jak powiatowy zespół, ma prawo skorzystać z instytucji samokontroli. Zaś skierowanie odwołania bezpośrednio do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, wydłużyłoby przebieg procesu odwoławczego ze względu na konieczność jego przekazania do zespołu wojewódzkiego celem uprzedniego przeprowadzenia samokontroli.
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573 ze zm.); Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2021 r. poz. 857); Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 lutego 2002 r. w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia (Dz. U. z 2002r., poz. 162 ze zm.); Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r.poz. 2000, 2185).
Autorka: Daria Jabłońska
Porady Obywatelskie 