Pani Zofia wraz z mężem Stefanem i swoją mamą Marią od lat mieszkają w lokalu, który był własnością teściowej Pani Zofii (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu). Na skutek długów teściowej doszło do licytacji tego mieszkania. Aktualnie teściowa mieszka ze swoim drugim synem w jego małym mieszkaniu. Ale Pani Zofia i jej mąż, oraz mama pani Zofii, nadal zamieszkują w mieszkaniu, które zostało zlicytowane. Mimo swoich niskich dochodów – są emerytami, mają wsparcie z pomocy społecznej – regularnie wnoszą wszystkie opłaty za mieszkanie. Mama Maria jest obłożnie chora, a mąż pani Zofii, Stefan jest osobą z niepełnosprawnością. Pani Zofia nie wie, co z nimi będzie. Obawia się, że nowy właściciel wyrzuci ich na bruk. Przyszła do doradcy obywatelskiego po poradę, co można zrobić w jej sytuacji.
Zgodnie z art. 1046 ustawy Kodeksu postępowania cywilnego eksmisja „na bruk” jest niezgodna z prawem. Eksmitować człowieka można do innego lokalu, do którego przysługuje mu tytuł prawny lub do pomieszczenia tymczasowego. Na podstawie wyroku sądu eksmisję lokatora może przeprowadzić tylko komornik. Nikt inny poza komornikiem nie ma prawa przeprowadzić eksmisji.
Nowy właściciel mieszkania, z chwilą uprawomocnienie się postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości uzyskuje, na podstawie klauzuli wykonalności, tytuł wykonawczy uprawniający do wszczęcia egzekucji wydania nieruchomości (art.999 ustawy Kodeks postępowania cywilnego). Innymi słowy nowy właściciel może, w oparciu o to postanowienie przysądzenia własności nieruchomości, złożyć wniosek do komornika o przeprowadzenie eksmisji. Co do zasady sąd w postanowieniu o przysądzeniu własności nieruchomości nie orzeka o prawie do lokalu socjalnego.
Pani Zofia wraz z mężem i swoją mamą nie mają żadnych innych możliwości zamieszkania w innym lokalu niż dotychczas zajmowany. Wszyscy troje spełniają wymogi art.14 ust 4 ustawy o ochronie praw lokatorów (ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r.). Zgodnie z Ustawą o ochronie lokatorów sąd nie może orzec o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego m.in. wobec obłożnie chorych i emerytów spełniających kryteria do otrzymania świadczeń z pomocy społecznej. Sąd orzeknie o uprawnieniu do najmu socjalnego jeśli takie osoby nie mogą zamieszkać w innym lokalu lub ich sytuacja materialna nie pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
W tej sytuacji Pani Zofia powinna wystąpić do sądu w trybie art.189 ustawy Kodeks postępowania cywilnego o ustalenie prawa do lokalu o najmie socjalnym z jednoczesnym wnioskiem o zabezpieczenie powództwa poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego tj. wstrzymanie eksmisji.
Ponieważ pani Zofia z rodziną mieszka w Warszawie, może ona również złożyć wniosek o pomoc mieszkaniową w trybie par.7 ust. 2 uchwały Rady m. st. Warszawy (uchwała nr XXIII/669/2019 z dnia 05 grudnia 2019 r.). W świetle tego przepisu przy rozpatrywaniu wniosku nie będzie brane pod uwagę kryterium metrażowe.
Sytuacja pani Zofii i jej rodziny pozwala przypuszczać z dużym prawdopodobieństwem, że sąd orzeknie ich prawo do lokalu socjalnego. W tej sytuacji komornik w imieniu nowego właściciela mieszkania będzie musiał czekać do momentu wskazania przez gminę takiego lokalu dla pani Zofii i jej rodziny.
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r Kodeks cywilny Uchwała nr XXIII/669/2019 Rady m. st. Warszawy z dnia 05 grudnia 2019 r.
Autor: Radosław Sobiecki
Porady Obywatelskie 